SESTAOKO UDALERRIAN HERRITARREN BIZIKIDETASUNA SUSTATU ETA BERMATZEKO NEURRIEI BURUZKO ORDENANTZA

SESTAOKO UDALERRIAN HERRITARREN BIZIKIDETASUNA SUSTATU ETA BERMATZEKO NEURRIEI BURUZKO ORDENANTZA

2009ko martxoaren 31

I. TITULUA: XEDAPEN OROKORRAK

I. KAPITULUA: ORDENANTZAREN HELBURUA, LEGE-OINARRIAK ETA APLIKAZIO-EREMUA (1etik 4. artikulura)

II. KAPITULUA: HERRITARREN BIZIKIDETASUNAREN ETA GIZABIDEAREN PRINTZIPIO OROKORRAK ESKUBIDEAK ETA EGINBEHARRAK (5etik 6. artikulura)

III. KAPITULUA: BIZIKIDETASUNA SUSTATZEKO NEURRIAK (7tik 10. artikulura)

IV. KAPITULUA: HERRI-EKITALDIAK ANTOLATU ETA BAIMENTZEA (11. artikulua)

II. TITULUA: JOKABIDE-ARAUAK ESPAZIO PUBLIKOAN, ARAU-HAUSTEAK, ZIGORRAK ETA ESKU-HARTZE BEREZIAK

I. KAPITULUA: PERTSONEN DUINTASUNAREN KONTRAKO ATENTATUAK (12tik 14. artikulura)

II. KAPITULUA: HIRI-INGURUNEAREN IKUSTE-DEGRADAZIOA (15. artikulua)

1. atala: Grafitoak, pintadak eta bestelako adierazpen grafikoak (16tik 18. artikulura)

2. atala: Pankartak, kartelak eta liburuxkak (19tik 20. artikulura)

III. KAPITULUA: APUSTUAK (21etik 23. artikulura)

IV. KAPITULUA: JOKOETARAKO ESPAZIO PUBLIKOAREN ERABILERA DESEGOKIA (24tik 26. artikulura)

V. KAPITULUA: BESTELAKO JOKABIDEAK ESPAZIO PUBLIKOAN

1. atala: Eskekotzaren moduak onartzen dituzten jarraibideengatik espazio publikoa okupatzea (27tik 29. artikulura)

IV. KAPITULUA: BEHAR FISIOLOGIKOAK (30etik 31. artikulura)

IIV. KAPITULUA: EDARI ALKOHOLIKOEN KONTSUMOA, SALMENTA EDO HORNIDURA (32tik 34. artikulura)

VIII. KAPITULUA: ELIKAGAIEN, EDARIEN ETA BESTELAKO PRODUKTUEN MERKATARITZA IBILTARIA BAIMENIK GABE (35etik 37. artikulura)

IX. KAPITULUA: ESPAZIO PUBLIKOAREN ERABILERA DESEGOKIA (38tik 40. artikulura)

X. KAPITULUA: JARRERA BANDALIKOAK HIRI-ALTZARIAK ERABILTZEKO ORDUAN. HIRI-ESPAZIOA HONDATZEA (41tik 43. artikulura)

IX. KAPITULUA: HERRITARREN BIZIKIDETASUNA KALTETZEN DUTEN BESTELAKO JOKABIDEAK

1. atala: Poluzio akustikoa (44tik 45. artikulura)

XII. KAPITULUA: ZIGOR-ERREGIMENA (46. artikulua)

III. TITULUA: ARMAK (47tik 49. artikulura)

IV. TITULUA: Animaliak izatea

I. KAPITULUA: ARAU OROKORRAK (50etik 51. artikulura)

II. KAPITULUA: animaliak izatearen erregimen juridikoa

1. atala: Arau orokorrak (52. artikulua)

2. atala: Etxeko eta konpainiako animaliak (53tik 59. artikulura)

3. atala: Arriskutsuak izan daitezkeen animaliak (60tik 69. artikulura)

V. TITULUA: ZIGOR-ERREGIMENARI ETA BESTELAKO APLIKAZIO-NEURRIEI BURUZ XEDAPEN KOMUNAK

I. KAPITULUA: XEDAPEN OROKORRAK (70etik 80. artikulura)

II. KAPITULUA: ZIGOR-ERREGIMENA (81etik 88. artikulura)

III. KAPITULUA: KALTEAK KONPONTZEA (89. artikulua)

IV. KAPITULUA: ADMINISTRAZIO-POLIZIAREN NEURRIAK (90. artikulua)

V. KAPITULUA: ZUZENEKO ADMINISTRAZIO-POLIZIAREN NEURRIAK (91. artikulua)

IV. KAPITULUA: BEHIN-BEHINEKO NEURRIAK (92tik 93. artikulura)

VII. KAPITULUA: DERRIGORREZ BETETZEKO NEURRIAK (94. artikulua)

BEHIN-BEHINEKO XEDAPEN BAKARRA

INDARGABETZEKO XEDAPEN BAKARRA

AZKEN XEDAPENAK

ZIOEN AZALPENA

Ordenantza honen helburu nagusia bizikidetasun- eta gizabide-toki bezala espazio publikoa zaintzea da. Bertan pertsona guztiek askatasunez garatu ahal izango dituzte zirkulazio libreko jarduerak, astialdikoak, topaketakoak eta aisialdikoak, gainerakoen duintasuna eta eskubideak baita, adierazpenen eta bizimodu desberdinen pluraltasuna ere oso-osorik errespetatuz.

Bizikidetasunean eragina izan eta alda dezaketen egoera eta gorabehera berriei aurre egiteko tresna eraginkorra izan nahi du Ordenantza honek. Erantzun demokratikoa eta orekatua izateko asmoa du eta, horretarako, batetik, espazio publikoetan guztiok aske portatzeko eta bere askatasunean errespetatua izateko eskubidea onartzen du; baina, bestetik, askatasunarekiko, duintasunarekiko eta gainerakoei onartutako eskubideekiko bizikidetasun eta errespetuaren betebehar zehatzak guztiok onartu behar ditugu. Halaber, espazio publikoa baldintza egokietan mantendu beharko da. Eta, hori guztia, gainera, jakitun izanik helburu horiek lortzeko ez dela nahikoa udal-agintaritzak zigor-ahalmena betetzea. Hori kasu batzuetan beharrezkoa da, baina besteetan Udalak bizikidetasun eta gizabidearen jarduerak gauzatzeko sustapen-jarduerak eta gizarte-prestazioaren ekintzak garatu behar ditu udalerrian. Halaber, behar duten pertsonei behar bezalako arreta eskaini behar die. Ildo horri jarraiki, beste modura ezin izan daitekeen bezala, Udalak berak bete behar du lehenengoz Ordenantza.

Ikuspuntu materialetik, Ordenantzak Sestaoko Udalak dituen aginpideen eremuan dihardu, bizikidetasuna kalte dezaketen jokabide guztiak saihesteko eta gizabidezkoak ez diren portaerak minimizatzeko espazio publikoetan. Hala, argi eta garbi zeharkako izaera du, tokiko aginpide askori eragiten baitio eta erantzukizun politikoen nahiz udaleko administrazio-sistemaren egitura zeharkatzen baitu.

Ordenantzaren oinarri juridikoa, lehenik eta behin, 1978. urteko Konstituzioan dago, batez ere, udal-autonomiaren bermearen ikuspegitik. Geroago, 7/1985 Legeak, apirilaren 7koak, Tokiko Jardunbidearen Oinarriei buruzkoak, 139. artikulutik 141. artikulura bitartean, abenduaren 16ko 57/2003 Legearen bitartez sartutakoetan, berariaz xedatzen du aginpide-titulua udalek tokiko intereseko bizikidetasunaren gizarte-harremanak behar bezala antolatzeko. Halaber, antola daiteke zerbitzuen, ekipamenduen, azpiegituren, instalazioen eta espazio publikoen erabilera, berariazko sektorearen araudirik izan ezean. Arau-haustearen motak xeda daitezke, baita zigorrak jarri ere eginbeharrak ez betetzeagatik, debekuengatik edo mugengatik. Nolanahi ere, berraztertze horiek guztiek legezko estaldura nahikoa egituratzen dute tipifikazioaren aginduaren legezko erreserba betetzeko eta Espainiako Konstituzioaren 25.1. artikuluari oso-osorik erantzuteko.

Ordenantzaren I. Titulua hainbat xedapen osagarri arautzera bideratuta dago eta bertan Sestaoko Udalak bultzatu nahi duen bizikidetasunaren politikari buruzko gidalerroak kokatzen dira eta araudiaren aplikazio-eremu objektiboa eta subjektiboa definitzen da. Titulua lau kapitulutan banatzen da eta Ordenantzaren xedea, lege-oinarriak eta aplikazio-eremu objektiboak nahiz subjektiboak xedatzen dira, baita herritarren bizikidetasunaren eta gizabidearen printzipio orokorrak ere, beren eskubide eta eginbeharrekin eta bizikidetasunerako sustapen- eta lankidetza-neurriekin. Halaber, ekitaldi publikoen antolaketa eta baimenari buruzko alderdi zehatzak arautzen dira, horiek garatzeko orduan bizikidetasunean eragiten badute.

II. Tituluak jarraibide-arauak xedatzen ditu espazio publikoetan, baita arau-hausteak, zigorrak eta bakoitzari dagozkion esku-hartze bereziak ere. Kapitulu desberdinetan egitura homogeneoa da:

Lehenik eta behin, erregulazio bakoitzarekin lortu nahi diren oinarri orokorrak edo helburuak definitzen dira; ondoren, kasu bakoitzean errespetatu behar diren jokabide-arauak eta bakoitzari dagozkion zigorrak xedatzen dira eta, azkenik, askotan, esku-hartze bereziak aurrez ikusten dira. Horiek egoera desberdinetan aktiba daitezke. II. Titulua hamabi kapitulutan banatuta dago eta, hurrenez hurren, honako gaiak lantzen dira: pertsonen duintasunaren kontrako atentatuak, hiri-ingurunearen ikuste-degradazioa (bai grafitoekin, pintadekin eta bestelako adierazpen grafikoekin, bai pankartekin, kartelekin eta liburuxkekin), apustuak, jokoen erabilera desegokia espazio publikoan, bestelako jokabideak espazio publikoan, eskekotzaren moduak onartzen dituztenak, behar fisiologikoak egitea, edari alkoholikoak kontsumitzea, baimendu gabeko merkataritza ibiltaria, espazio publikoaren erabilera desegokia, hiri-altzariak erabiltzeko orduan jarrera ’anda‘ikoak, espazio publikoa kaltetzea eta hiri-bizikidetasuna kaltetzen duten gainerako jokabideak.

III. Tituluaren helburua armak, objektuak edota bidean eta espazio publikoetan pertsonen segurtasunerako instrumentu arriskutsuak eramateari buruz arauak ematea da. Gaitutako kasuak eta baimendutakoak kanpoan uzten dira.

IV. Tituluak animaliak izateari buruzko arauak ematea du helburu. Aipatu titulua bi kapitulutan banatzen da; lehenengoa arau orokorrei, animaliak (etxekoak, konpainiakoak, basatiak gatibutasunean eta arriskutsuak izan daitezkeenak) izateari buruzko jardunbide juridikoaren

V. Tituluaren helburua zigor-erregimenari eta bestelako aplikazio-neurriei buruzko xedapen osagarriak eskaintzea da. Zazpi kapitulutan banatzen da: xedapen orokorrak, zigor-erregimena, kalteak konpontzea, administrazio-poliziaren neurriak eta zuzeneko administrazio-poliziaren neurriak, behin-behineko neurriak eta derrigorrez bete beharreko neurriak.

Azkenik, Ordenantza behin-behineko xedapen bakarrarekin, indargabetzeko xedapen bakarrarekin eta zenbait azken xedapenetik ixten da. Besteak beste, honako aurreikuspenak azpimarra daitezke horietatik: Ordenantzaren hedapena eta bizikidetasunari nahiz gizabideari buruzko gida argitaratzea, arloan indarreko araudiak dituen aurreikuspen nagusiak biltzeko, baita jarduera-gomendioak eta -aholkuak ere. Gainera, errealitatean planteatzen doazen fenomeno eta problematika berriei etengabe egokitzen dela bermatuko da.

I. TITULUA

XEDAPEN OROKORRAK

I. KAPITULUA

ORDENANTZAREN HELBURUA, LEGE-OINARRIAK ETA APLIKAZIO-EREMUA

1. artikulua.- Ordenantzaren helburua

1. Ordenantza honen helburu nagusia bizikidetasun- eta gizabide-toki bezala espazio publikoa zaintzea da. Bertan pertsona guztiek askatasunez garatu ahal izango dituzte zirkulazio libreko jarduerak, astialdikoak, topaketakoak eta aisialdikoak, gainerakoen duintasuna eta eskubideak baita, adierazpen kultural, politiko, linguistiko eta erlijiosoen eta Sestaon dauden bizimodu desberdinen pluraltasuna ere oso-osorik errespetatuz.

Udalerria espazio kolektibo bat da eta pertsona guztiek errealizazio pertsonal, politiko, sozialerako baldintzak aurkitzeko eskubidea dute, ingurumen-baldintza ezin hobeekin. Horrek elkartasunaren, elkarrekiko errespetuaren eta tolerantziaren eginbeharrak onartzea suposatzen du.

2. Aurreko atalean adierazitakoetarako, Ordenantza honek hainbat neurri arautzen ditu, espazio publikoetan bizikidetasuna eta gizabidea berariaz sustatu eta bultzatzeko. Ondasun juridiko babestuak identifikatzen ditu, kasu bakoitzean jokabide-arauak aurrez ikusten ditu eta herritarren bizikidetasuna eta espazio publikoetan dauden ondasunena kalte, lesiona edo alda dezaketen jokabideak zigortzen ditu. Euskarritzat erabili behar da, hala badagokio, esku-hartzearen neurri bereziak saihestuz.

2. artikulua.- Lege-oinarriak

1. Aipatu Ordenantza arau-hausteak eta zigorrak tipifikatzeko udal-gaitasunarekin bat egin da. Herritarren bizikidetasun-harremanak antolatzeko 7/1985 Legeak, apirilaren 2koak, Tokiko Jardunbidearen Oinarriei buruzkoak, 139. artikuluan eta hurrengoetan xedatzen ditu.

2. Aurreko atalean xedatutakoa ulertzen da, Sestaoko Udalari tokiko jardunbidearen araudi orokorrak eta sektorearen legeria aplikagarriak emandako gainerako aginpideak eta funtzioak alde batera utzi gabe.

3. artikulua.- Aplikazio-eremu objektiboa

1. Ordenantza hau Sestaoko udalerri guztian aplikatuko da.

2. Bereziki, Ordenantza aplikagarria da udalerriko espazio publiko guztietan, hala nola kaleetan, zirkulazio-bideetan, espaloietan, plazetan, pasealekuetan, parkeetan, lorategietan eta gainerako espazio edo berdeguneetan, zubietan, tuneletan, aparkalekuetan, iturrietan, eraikin publikoetan eta gainerako espazioetan, udal-titulartasuneko erabileretara edo zerbitzuetara bideratzen badira. Era berean, horietan kokatuak dauden udal-jabari publikoaren eraikuntzetan, instalazioetan, hiri-altzarietan eta gainerako ondasun eta elementuetan aplikatuko da.

3. Halaber, udal-administrazioaren titulartasun desberdina duen erabilera edo zerbitzu publikora bideratutako beste espazio, eraikuntza, instalazio, ibilgailu edo elementuetan aplikatuko da; ez dira alde batera utziko beste edozein erakunde edo enpresaren, publiko edo pribaturen, zerbitzu eta erabilera publikoak, hala nola garraio-ibilgailuak, markesinak, autobusen geltokiak, metro-geltokiak, tren-geltokiak, hesiak, zirkulazio-seinaleak, edukiontziak eta antzeko izaera duten gainerako elementuak. Kasua suertatzen denean, Udalak espazio, eraikuntza, instalazio, ibilgailu edo elementuetako titularrekin hitzarmen bereziak sinatzea bultzatuko du, Udalak esku hartzeko orduan estaldura juridikoa izan dezan.

4. Halaber, Ordenantza titulartasun pribatuaren espazio, eraikuntza, instalazio eta ondasunetan aplikatuko da, horietatik aurreko ataletan aipatutako espazio, instalazio eta elementuetan bizikidetasunari eta gizabideari negatiboki eragiten dioten jokabideak edo jarduerak egiten direnean edo jabeen, errentarien edo erabiltzaileen axolagabekeriarengatik ala behar bezala ez mantentzeagatik, espazio publikoan bizikidetasunerako edo gizabiderako ondorioak negatiboak direnean.

4. artikulua.- Aplikazio-eremu subjektiboa

1. Ordenantza hau Sestaoko udalerrian dauden pertsona guztiei aplikatuko zaie; berdin dio bere egoera juridiko administratibo zehatza zein den.

2. Ordenantza hau aplikagarria da adin txikikoek egindako jokabideentzat, artikuluetan eta gainerako antolamendu juridikoan aurrez ikusitako baldintzetan eta ondorioekin. Berariaz hala aurrez ikusten den ustezkoetan, gurasoak, tutoreak edo zaindariak adin txikikoak egindako arau-haustearen arduradunak izan daitezke, horien aldetik dolua, errua edo axolagabekeria dagoenean, ez begiratzea barne.

3. Era berean, Ordenantzan berariaz hala aurrez ikusten den ustezkoetan, ekitaldi publikoen antolatzaileei aplikatuko zaie.

II. KAPITULUA

HERRITARREN BIZIKIDETASUNAREN ETA GIZABIDEAREN PRINTZIPIO OROKORRAK:

ESKUBIDEAK ETA EGINBEHARRAK

5. artikulua.- Banan-banako askatasunaren printzipioa

Aurreko artikuluak aipatzen dituen pertsona guztiek udalerriko espazio publikoetan aske portatzeko eskubidea dute eta bere askatasunean errespetatu behar zaie. Eskubide hori askatasunarekiko, duintasunarekiko eta gainerako pertsonei onartutako eskubideekiko errespetuaren oinarriaren gainean aplikatzen da. Halaber, bizikidetasunerako espazio publikoa baldintza egokietan mantendu behar da.

6. artikulua.- Bizikidetasunaren eta gizabidearen eginbehar orokorrak

1. Udal-ordenantza honen edo bestelakoen eta gainerako antolamendu juridiko aplikagarriaren ondorioz sor daitezkeen eginbeharrak alde batera utzi gabe, udalerrian dauden pertsona guztiek, edozein titulu dutelarik edo gorabehera ala administrazio-egoera juridikoa baztertuta, Ordenantza honek aurrez ikusten dituen jokabide-arauak errespetatu behar dituzte, espazio publikoan bizikidetasunaren oinarrizko premisa bezala.

2. Inork ez ditu bere portaerarengatik gainerako pertsonen eskubideak kaltetuko, ezta bere duintasunaren edo ekintza-askatasunaren kontra egingo ere. Pertsona orok ez ditu neurri gabeko praktikak, arbitrarioak edo diskriminaziozkoak aplikatuko. Halaber, ez dituzte egingo indarkeria fisikoa edo bortxaketa morala edo psikologikoa edo bestelako motakoa sortzen dutenak.

3. Herritarren bizikidetasunaren oinarrizko eginbeharra da egoera pertsonal, sozial edo bestelakoengatik, gehien behar duten pertsonak errespetatzea, arreta eskaintzea, kontuan hartzea edo elkartasun berezia izatea.

4. Pertsona guztiek derrigorrez erabiliko dituzte behar bezala udalerriko espazio publikoak eta horretan kokatutako zerbitzuak, instalazioak eta hiri-altzariak eta gainerako elementuak, izaerarekin, jomugarekin eta helburuarekin bat. Nolanahi ere, gainerakoek erabiltzeko eta gozatzeko duten eskubidea errespetatuko da.

5. Titulartasun pribatuko higiezinen, eraikinen, eraikuntzen, instalazioen, ibilgailuen edo bestelako ondasunen jabeek eta erabiltzaileek horietatik gainerako pertsonei halabeharrezkoak ez diren eragozpenak sortzen dizkieten jokabideak edo jarduerak saihestuko dituzte.

6. Sestaon aurkitzen diren pertsona guztiek udal-agintariekin edo agenteekin lankidetzan jardun behar dute herritarren bizikidetasuna aldatu, kaltetu edo lesionatzen duten jokabideak errotik ateratzeko.

III. KAPITULUA

BIZIKIDETASUNA SUSTATZEKO NEURRIAK

7. artikulua.- Herritarren bizikidetasuna eta gizabidea sustatzea

1. Udalak beharrezkoak diren bizikidetasuna eta gizabidea sustatzeko politikak gauzatuko ditu, udalerrian dauden pertsonen jokabideak eta jarrerak bizikidetasunaren gutxieneko estandarretara moldatzeko. Helburua espazio publikoan gizabidea bermatu eta, ondorioz, bizi-kalitatea hobetzea da.

2. Zehatz-mehatz esanda, eta ados daitezkeen gainerako jarduerak alde batera utzi gabe, Udalak honakoak egingo ditu:

a) Beharrezkoak diren komunikazioaren informazio-kanpainak gauzatuko ditu, bizitasun eta iraupen egokiarekin. Komunitate edo talde berezietara iristeko bitarteko egokiak erabiliko ditu, bizikidetasuna bermatu eta sustatzeko eta gainerakoen eskubideak eta espazio publikoa bera errespetatzeko. Kanpaina horiek udalerriko puntu desberdinetan materiala banatu eta hedatuz gara daitezke.

b) Bizikidetasuna bermatzeko, akordioak sustatzeko eta herritartasun arduratsua bultzatzeko politika aktiboak garatuko ditu.

c) Bizikidetasuna eta gizabidea sustatzeko politikak garatuko ditu. Ildo horri jarraiki, dibulgazio-, publizitate- eta informazio-kanpainak egingo ditu eta konferentziak eta mahainguruak antolatuko ditu.

d) Espazio publikoetan herritarren portaera solidarioa bultzatuko du, ibiltzeko eta orientatzeko behar duten pertsonei laguntza eskain diezaieten. Gauza bera gertatuko da istripua izan dutenekin edo antzeko egoeran daudenekin. Halaber, elkartasunaren bestelako jarrerak sustatuko dira, udalerria adeitsuagoa eta abegiagoa izateko, bereziki gehiago behar duten pertsonekin.

e) Bizikidetasuna eta gizabidea sustatzek neurri zehatzak egin edota bultzatuko dira, bereziki, udalerriko umeentzat, nerabeentzat eta gazteentzat. Xede horrez, programa bereziak garatuko dira ikastetxeetan.

f) Herritarren elkarteekin ; kultur, gizarte-, enpresa-, turismo-, kirol-elkarteekin edo bestelako erakundeekin lankidetza-hitzarmenak sinatzea bultzatuko du beren kideen artean udalerrian bizikidetasunaren eta gizabidearen aldeko kanpaina eta ekimenetan lankidetza aktiboa sustatzeko eta oinarrizko arauekiko errespetua aditzera eman eta sustatzeko.

3. Udalerrian bizikidetasuna eta gizabidea bultzatu eta sustatzearren, Udalak egindako edo bultzatutako jardueretan gehieneko eraginkortasuna bermatzeko, betiere hartzaileentzat eta helburuarentzat berarentzat beharrezkoa bada, udal-jarduerak hizkuntza-, kultura-, gizarte-, erlijio-egoeratara edo bestelakoetara moldatu ahal izango dira; horretarako hartzaileak kontuan hartuko dira. Helburua mezuak behar bezala ulertu eta bizikidetasunaren eta gizabidearen baloreak bereak bezala onartzea da.

8. artikulua.- Boluntarioak eta asoziazionismoa

1. Udalak hainbat partaidetza-formula bultzatuko ditu udalerrian gizabidea eta bizikidetasuna sustatu eta mantentzeko udal-ekimen eta –jardueretan lankidetzan aritu nahi duten pertsona, erakunde edo elkarteentzat.

2. Bereziki sendotuko da Udalaren eta auzokideen elkarteen eta gainerako herritarren elkarteen eta erakundeen arteko lankidetza, xedearengatik edo helburuarengatik, tradizioarengatik, udalerriak dituzten erroengatik, esperientziarengatik, ezagutzengatik edo bestelako egoerengatik, bizikidetasuna eta gizabidea sustatzen lagun badezakete.

9. artikulua.- Bizikidetasunaren kontrako ekintzengatik eragindako pertsonentzat laguntza-ekintzak

1. Udalak lankidetzan jardungo du pertsona fisiko edo juridikoekin, publiko edo pribatuekin, bizikidetasunaren eta gizabidearen kontrako jarduerengatik eragindakoak edo lesionatutakoak izan badira. Eskubideak eta interesak defendatzeko bitartekoei buruz berri emango zaie.

2. Jokabidea larriki doanean herritarren bizikidetasunaren kontra, Udala, hala badagokio, agertu egingo da dagokion baldintzapean indarreko prozedura-legeriaren arabera, epaitegietan eta auzitegietan irekitako kausetan.

10. artikulua.- Bizikidetasuna eta gizabidea sustatzeko orduan kanpoko pertsonekin lankidetza

1. Sestaoko udalerrian bizikidetasuna eta gizabidea sustatzeko orduan, Udalak pertsona atzerritarrekin lankidetza sustatuko du.

2. Atzerritartasunaren arloan indarreko legeriak aurrez ikusitakoarekin bat, pertsona atzerritarraren lankidetza udalerrian bizikidetasunaren eta gizabidearen alde nabarmena denean, Udalak, horrek eskatuta, aldi baterako salbuespenezko egoitzaren baimena eskatzeko, lankidetza idatziz jaso dezake txostenean.

IV. KAPITULUA

HERRI-EKITALDIAK ANTOLATU ETA BAIMENTZEA

11. artikulua.- Herri-ekitaldiak antolatu eta baimentzea

1. Espazio publikoetan ekitaldiak antolatzen dituztenek pertsonen eta ondasunen segurtasuna bermatu behar dute. Xede horrez, kasu bakoitzean organo eskudunak finkatutako segurtasun orokorrerako eta auto-babeserako baldintzak bete beharko ditu. Egoerak hala gomendatzen duenean, Udalak antolatzaileek eska diezaieke fidantza bat osatzea edo seguru-poliza izenpetzea sor daitezkeen kalte-galerei erantzuteko.

2. Ekitaldi publikoen antolatzaileek, udal-agintaritzarekin lankidetzaren, erantzukizun bateratuaren eta konfiantzaren printzipioei jarraiki, espazio publikoak ez zikintzea eta hiri-elementuak edo elementu arkitektonikoak ez kaltetzea zainduko dute. Hala badagokio, konpondu, leheneratu edota garbitu beharko dituzte.

3. Udalak espazio publikoetan jai-, musika-, kultura-, kirol-ekitaldiak edo antzekoak egiteko ez du baimenik emango, bertaratuko den jendearen aurreikuspenetan, espazio publikoaren ezaugarrietan edo espedientean behar bezala arrazoituta eta egiaztatuta dauden bestelako gorabeheretan oinarrituta, ekitaldiak segurtasunarentzat, bizikidetasunerako edo gizabiderako arriskutsuak izan daitezkeenean. Ustezko horietan, betiere posible denean, Udalak antolatzaileei proposatuko dizkie hautazko espazioak ekitaldia egiteko.

4. Konstituzioak 21. artikuluan onartutako bileraren eta manifestazioaren oinarrizko eskubideari buruz ari denean, 9/1983 Lege Organikoak, uztailaren 15ekoak, 9.2. artikuluan xedatutakoarekin bat, Udalak derrigorrezko txosten arrazoitua egingo du eta espazio publikoan antolatzaileek aurrez ikusitako ekitaldia ez egitea gomendatzen duten gorabehera eta arrazoi objektiboak jasoko dira. Helburua gobernu-agintaritza eskudunak dagokion erabakia hartzea da.

II. TITULUA

JOKABIDE-ARAUAK ESPAZIO PUBLIKOAN, ARAU-HAUSTEAK, ZIGORRAK ETA ESKU-HARTZE BEREZIAK

I. KAPITULUA

PERTSONEN DUINTASUNAREN KONTRAKO ATENTATUAK

12. artikulua.- Araudiaren oinarriak

Kapitulu honetan arau-hauste bezala tipifikatutako jokabideak oinarri konstituzionala eta legala dute espazio publikoan pertsonaren duintasunaren kontra egiten duten banan-banako edo taldeko praktika guztiak saihestean. Halaber, eduki xenofoboa, arrazista, sexista, homofoboa edo bestelakoa duten diskriminazio-praktikak, baita gorabehera pertsonalari, ekonomikoari edo sozialari erantzuten diotenak ere saihestuko dira, bereziki, talde ahulenei bideratutakoak badira.

13. artikulua.- Jokabide-arauak

1. Pertsonen duintasuna gutxiesteko edozein jokabide espazio publikoan debekatuta dago, baita edozein diskriminazio-portaera ere. Berdin dio xenofoboa, arrazista, sexista edo homofoboa izatea edo baldintza ala egoera pertsonal edo sozialarengatik izatea; izatezkoa, idatzizkoa edo hitzezkoa; irainen, burlaren, nahitako eragozpenen, indarkeria psikiko edo fisikoaren, erasoen edo bestelako jokabide iraingarriaren bidez. Atal honetan deskribatutako jokabideak arau-hauste arinak izango dira.

2. Arestian deskribatutako jokabideak bereziki debekatuak daude, pertsona adinduei, adin txikikoei eta pertsona urrituei bideratuak daudenean. Atal honetan deskribatutako jokabideak arau-hauste larriak izango dira.

3. Zehatz-mehatz esanda, espazio publikoan eraso-jarrerak debekatuak daude. Adin txikikoak erasotzeko edo jazartzeko jokabideak bereziki jarraituko dira, horiek hiri-espazioan jarduten duten pertsona-taldeek egiten badituzte. Atal honetan deskribatutako jokabideak oso arau-hauste larriak izango dira.

4. Edozein kultura-, jai-, olgeta- edo kirol-ekitaldi publiko ala bestelako motakoa antolatzen dutenek egiten den bitartean aurreko ataletan deskribatutako jokabiderik ez gertatzea zainduko dute. Edozein ekitaldi dela-eta, aipatu jokabideak gertatuko balira, antolatzaileek berehala jakinarazi beharko diete aginte-eragileei.

14. artikulua.- Esku-hartze bereziak

Pertsonen duintasunarekiko kontrako jokabideak edo diskriminazio-jarraibideak legez kanpoko zigorrak sortzen dituztenean, aginte-eragileek aginte judizial eskudunaren ezagutzapean jarriko dute.

II. KAPITULUA

HIRI-INGURUNEAREN IKUSTE-DEGRADAZIOA

15. artikulua.- Araudiaren oinarriak

1. Kapitulu honetan dauden arauak udalerriko hiri-paisaia gozatzeko eskubidean oinarritzen dira eta ezin daiteke bereiz baldintza egoki eta osasuntsuetan mantentzez, bai garbitasunaren, txukuntasunaren eta apaintasunaren ikuspegitik.

2. Ingurunea ez zikindu eta iluntzearen eginbeharrak oinarria ikuste-poluzioa saihestean du eta, beraz, independentea eta bateragarria da arau-hausteekin, penalekin barne. Horien ondare publiko eta pribatua babestean oinarritzen dira.

1. atala. Grafitoak, pintadak eta bestelako adierazpen grafikoak

16. artikulua.- Jokabide-arauak

1. Publizitateari buruzko Udal Ordenantzak xedatutakoa alde batera utzi gabe, debekatuta dago edozein grafito, pintada, orban, zirriborro, idatzi, inskribapen edo grafismo egitea, edozein materiarekin (tinta, pintura, materia organikoa edo antzekoak) edo gainazalak urratuz, espazio publikoaren edozein elementuren gainean, baita ekipamenduen, azpiegituren edo zerbitzu publikoaren elementuen barruan edo kanpoan ere eta, orokorrean, instalazioetan, herri-garraioa, ekipamenduak, hiri-altzariak, zuhaitzak, lorategiak eta herri-bideak barne. Bertan sartzen dira Ordenantza honek deskribatutako gainerako elementuak. Kanpoan gelditzen dira horma-irudi artistikoak, jabeen edo Udalaren baimenarekin egiten badira.

Aurreko paragrafoan deskribatutako jokabideak eginez gero, arau-hauste arinak izango dira.

2. Arau-hauste larriak izango dira, hurrengoetan egindako pintadak edo grafitoak:

a) Garraio-elementuetan, bai titulartasun publikokoetan edo pribatukoetan, eta, lehenengo kasuan Udalarenak direnetan edo ez direnetan, ibilgailuak, geltokiak, markesinak eta espazio publikoetan instalatutako gainerako elementuak barne.

b) Parke eta lorategi publikoetako elementuetan.

c) Higiezin publiko edo pribatuen fatxadetan, pintadaren edo grafitoaren hedadura hautemanezina del kasuetan izan ezik.

d) Trafikoko edo bide-identifikazioko seinaleetan edo hiri-altzariaren edozein elementutan, elementuaren funtzionaltasuna zati batean edo erabat galtzen den kasuetan.

e) Pertsonak, taldeak edo erakundeak mintzen dituen publizitatea.

3. Arau-hausteak oso larriak izango dira, hiri-espazioaren kontra bereziki eginak daudenean monumentu edo eraikin katalogatu edo babestuen gainean egiten direlako.

4. Edozein kultura-, jai-, olgeta- edo kirol-ekitaldi publiko ala bestelako motakoa antolatzen dutenek egiten den bitartean espazio erabilietan ikuste-degradazioaren jokabideak ez gertatzea zainduko dute. Edozein ekitaldi dela-eta, artikulu honetako lehenengo atalean deskribatutako jokabideak gertatzen badira, antolatzaileek berehala jakinaraziko diete aginte-eragileei.

5. Euren mende dauden adin txikikoen ekintzagatik, gurasoen, tutoreen edo zaintzaileen erantzukizun zibil ordezkatzailea alde batera utzi gabe, artikulu honetan deskribatutako arau-hausteen zuzeneko arduradun solidarioak izango dira, bere zaintzapean dauden adin txikikoek egin badituzte, betiere, beren aldetik dolua, errua edo axolagabekeria badago, ez behatzea barne.

17. artikulua.- Graffitiak egitera bideratutako espazioa erabiltzea

1. Graffitiak egiteko Udalak komenigarriak diren espazioak zehaztuko ditu.

2. Graffitiak Udalak eskatuta egingo dira edo interesatuak aldez aurretik eskatuta eta dagokion Udalaren baimenarekin:

A) Graffitiak Udalak eskatuta.

Kasu honetan eta graffitiaren edukia (artistak zehaztuko du Kultura Sailarekin lankidetzan, bai espazioa, bai graffitiaren gaia) alde batera utzita, Udalak beharrezkoak diren bitarteko materialak eskuratuko ditu egiteko, hala nola pintura, latexeko eskularruak, maskara, etab.

Graffitia egiteko segurtasun- eta higiene-neurri aplikagarri guztiak errespetatu beharko dira.

B) Graffitiak interesatuak eskatuta.

Xede horrez zehaztutako tokietan graffitiak egiteko margolariek hurrengo alderdiak bete beharko dituzte:

a) Lana egiteko behar bezalako udal-lizentzia eskatzea eta eskaerarekin batera aurrez ikusitako graffitiaren krokis edo zirriborro txikia aurkeztea.

b) Legez xedatutako segurtasun- eta higiene-neurriak beteko direla adierazten duen konpromisoa.

3. Debekuak:

3.1. Margotu behar den zona behar bezalako garbitasun-egoeran ez kontserbatzea: spray hutsak, paperak, lata hutsak, etab.

3.2. Horretarako bideratutako zonatik kanpo edo baimenik gabeko tokietan lanak egitea.

3.3. Ikus ditzakeenaren sentiberatasuna kalte dezaketen lanak egitea.

3.4. Zuzenean edo zeharka edozein pertsona zehatz aipatzen duten lanak egitea, horregatik mintzen badira.

4. Egilearen eskubideak

Partaideek uko egingo diote egindako lanei buruzko egileen eskubideei. Obrak Udalaren jabetzakoak izango dira eta berak erabakiko du noiz urratzen diren Graffiti berriak egiteko edo desagertzeko.

Artikulu honetan aurrez ikusitako arau-hausteak arinak izango dira, 3.4. artikuluetan aurrez ikusitakoa izan ezik. Horiek arau-hauste larriak izango dira.

18. artikulua.- Esku-hartze bereziak

1. Adierazpen grafikoaren ezaugarriengatik, erabilitako materialarengatik edo eragindako ondasunarengatik aurreko egoerara berehala lehenera itzuli edo garbi badaiteke, aginte-agenteek arau-hautsi duenari berehala derrigortuko diote garbitzera, egindako arau-haustearengatik zigorra jartzeaz gain.

2. Udalak, modu ordezkatzailean, arau-haustearengatik sortutako kalteak garbi edo konpon ditzake, pertsona arduradunaren edo arduradunen kargura eta dagozkion zigorrak jartzea alde batera utzi gabe. Udalak garbiketa eta konponketaren ondorioz sortutako gastuak ordainduko ditu, alde batera utzi gabe jar ditzakeen zigorrak.

3. Grafitoak edo pintaka Kode Penalaren 626. artikuluan aurrez ikusitako ondarearen arau-haustea osatzen duenean, aginte-agenteek agintaritza judizial eskudunari jakinaraziko diote.

2. atala. Pankartak, kartelak eta liburuxkak

19. artikulua.- Jokabide-arauak

1. Kartelak, hesiak, errotuluak, pankartak, itsasgarriak, paper itsatsiak edo edozein publizitate-mota, iragarki edo propaganda bakarrik berariaz gaitutako tokietan jarri beharko dira. Hori udal-agintariek zehaztuko dute. Debekatuta dago kartelak eta pankartak Udalaren eraikinetan eta instalazioetan, edozein espazio publiko edo pribatutan, ala paisaiaren elementuan eta hiri-altzari edo naturaletan jartzea, Udalak berariaz baimenik eman gabe.

2. Era berean, Udalak eta ondasunaren titularrak berariaz baimena ematea beharrezkoa da, kartela edo pankarta ondasun pribatuan kokatzen denean, baina espazio publikoan zehar zabaltzen denean, balkoietako eta bestelako irekiduretako pankartak kanpo.

3. Baimenaren titularrak instalatutako elementuak kentzez eta elementuak aurreko egoerara leheneratzez arduratuko dira, udal-zerbitzuek emandako azalpenekin bat.

4. Debekatuta dago kartelak, iragarkiak, pankartak eta antzeko objektuak urratu, kendu eta tiratzea.

5. Herri-bidean eta espazio publikoetan eta Ordenantza honek definitutako bestelako espazioetan debekatuta dago merkataritzaren publizitate-liburuxkak edo –paperak ala bestelako edozein material sakabanatu eta botatzea.

6. Etxeetan publizitatea banatzen duten pertsonek ezingo dute propaganda jabeen komunitateak xede horrez zehaztutako tokietatik kanpo utzi.

7. Mezuen kontratazioa edo hedapena sustatzen duten pertsona fisiko edo juridikoek zuzenean eta modu solidarioan erantzungo diete arau-hausteei gertaeraren egile materialekin batera.

8. Artikulu honetan deskribatutako gertaerak arau-hauste arinak izango dira.

9. Hala eta guztiz ere, arau-hauste larriak izango dira kartelak, pankartak edo itsasgarriak jartzea udalaren eraikinetan eta instalazioetan, hiri-altzarietan eta naturaletan eta, oro har, espazio publikoan kokatuak dauden elementuetan, herritarrei zerbitzu bereziak eskaintzeko badira.

10. Aurreko arau-hausteak monumentu edo eraikin katalogatu edo babestuetan egiten direnean, arau-hauste oso larriak izango dira. Modu berean kontuan hartuko dira kartelak, pankartak edo itsasgarriak trafiko-seinaleetan jartzen direnean eta, ondorioz, gidariek edota oinezkoek behar bezala ikusten ez dituztenean.

20. artikulua.- Esku-hartze bereziak

1. Aurreko artikuluetan jasotako ustezkoetan, aginte-agenteek kautelaz kenduko dituzte erabilitako materialak edo bitartekoak, arau-hausleei pertsonalki derrigortuko diete materiala kentzea eta jartzearen ondorioz sortutako kalteak konpondu beharko dituzte, egindako arau-haustearengatik dagozkien zigorrak alde batera utzi gabe.

2. Udalak propaganda- edo publizitate-elementuak kentzeko kautelazko neurriak har ditzake pertsona arduradunaren kargura, alde batera utzi gabe dagokion zigorra jartzea.

III. KAPITULUA

APUSTUAK

21. artikulua.- Araudiaren oinarriak

Kapitulu honetan dauden arauak segurtasun publikoa zaintzean, pertsonen zirkulazio-askatasunean eta espazio publikoaren erabiltzaileen legezko eskubideak babestean oinarritzen dira, batez ere, talde ahulei dagokienean, adibidez, adin txikikoei.

22. artikulua.- Jokabide-arauak

1. Debekatuta dago espazio publikoan diruen edo ondasunen apustuak sortzen dituzten jokoak eskaintzea, berariaz baimenduak ez badaude. Arau-hauste arinak izango dira.

2. Arau-hauste larriak izango dira zorizko jokoetan ohiz galtzen dena baino galera-arrisku handiagoa duten apustuak eskaintzea eta, nolanahi ere, "trile" jokoa.

23. artikulua.- Esku-hartze bereziak

Espazio publikoan apustuak eskaintzearen arau-haustea egiten bada, aginte-agenteek erabilitako bitartekoak kautelaz kenduko dituzte, baita arau-haustearen jokabidearen ondorioz lortutako irabaziak ere.

IV. KAPITULUA

JOKOETARAKO ESPAZIO PUBLIKOAREN ERABILERA DESEGOKIA

24. artikulua.- Araudiaren oinarriak

1. Kapitulu honetan dauden arauak honakoetan oinarritzen dira: pertsonen zirkulazio-askatasunean, oinezkoen eskubidean eta aritzen direnean eragotziak ez izateko pertsona guztiek duten eskubidean. Halaber, izaerarekin eta jomugarekin bat, espazio publikoak olgetarako gozatzeko eskubidea dute. Ildo horri jarraiki, espazioen informazio-errotuluetan dauden azalpenak errespetatuko dira, hala baleude eta, edozelan ere, gainerako erabiltzaileen legezko eskubideak errespetatuko dira.

2. Espazio publikoan pilotan, ohol-gurpilean edo antzekoetan aritzeko gainerakoekiko errespetuaren printzipio orokorra bete beharko da eta arreta berezia jarriko zaio horien segurtasun eta lasaitasunari. Gainera, ez da arriskutsua izango ondasun, zerbitzu eta instalazioetarako, bai publikoetarako, bai pribatuetarako.

25. artikulua.- Jokabide-arauak

1. Auzokideen edo espazio publikoaren gainerako erabiltzaileen legezko eskubideak eragozten dituzten jokoak espazio publikoetan debekatuak daude. Era berean, debekatuta dago espazio horietan kirol-lehiaketa masiboak eta tupustekoak egitea, eragozpen berdinak sortzen badituzte. Aginte-agenteek atal honetan aurrez ikusitako kasuetan pertsona horiei praktika horiek Ordenantzak debekatzen dituela gogoraraziko diete. Hori izango da beren lana. Pertsonak jarrera berdinarekin jarraitzen badu, zigorra jaso dezake eta jokabidea arau-hauste arintzat joko da.

2. Bereziki debekatuta dago espazio publikoan erabiltzaileen segurtasun fisikoa arriskuan jar dezaketen instrumentu eta bestelako objektuekin jolastea. Gauza bera gertatuko da ondasunak, zerbitzuak edo instalazioak, bai publikoak, bai pribatuak, arriskuan jartzen badira.

3. Xede horretara bideratutako eremuetatik kanpo bizikletekin, patinekin edo ohol-gurpilekin akrobaziak eta abilezia-jokoak egitea ez dago baimenduta. Patinekin eta ohol-gurpilekin akrobaziak egiteko oinezkoentzako eskailerak, pertsona urrituentzat irisgarritasun-elementuak, barandak, aulkiak, eskudelak edo hiri-altzarien edozein elementu erabiltzea debekatuta dago.

4. Arau-hauste larriak izango dira artikulu honen 2. eta 3. ataletan aipatutako jokabideak.

26. artikulua.- Esku-hartze bereziak

1. Arau-hausteak espazio publikoan jolastearekin zerikusia badu, aginte-agenteek erabilitako bitartekoak kautelaz kenduko dituzte, alde batera utzi gabe ondoren itzul daitezkeela.

V. KAPITULUA

BESTELAKO JOKABIDEAK ESPAZIO PUBLIKOAN

1. Atala. Eskekotzaren moduak onartzen dituzten jarraibideengatik espazio publikoa okupatzea

27. artikulua.- Araudiaren oinarriak

1. Atal honetan arau-hauste bezala tipifikatutako jokabideek, bereziki babestutako ondasun bezala zain du nahi dituzte bere borondatean eragotzi edo kaltetu gabe Sestaoko udalerrian zehar ibiltzeko herritarrek duten eskubidea, pertsonen zirkulazio askea, adin txikikoen babesa, baita bideen eta espazio publikoen erabilera egokia ere.

2. Bereziki, atal honen Sestaon dauden pertsonak babesten ditu etengabeko eskekotzaren formak, intrusiboak edo oldarkorrak, baita antolatuak ere dituzten jokabideekiko. Berdin dio zuzenekoa edo ezkutuzkoa izatea. Bigarren kasuan eskatu gabeko zerbitzu txikiak eskaintzen dira. Bertan sartzen da edozein formula baliokide ere bai. Azkenik, atal honen barruan sartzen da edozein eskekotza-forma, zuzenekoa edo zeharkakoa, erakartzeko adin txikikoak erabiltzen baditu edo jarduera garatzen ari denean, pertsona laguntzen badute.

28. artikulua.- Jokabide-arauak

1. Eskekotzaren itxurapean edo modu antolatuetan, mehatxu- edo jazarpen-jarrerak eragiten dituzten jokabideak debekatuak daude, baina nahita espazio publikoetan zehar herritarren iragaite askea saihestu edo oztopatzen dituzten jokabideak ere. Atal honetan deskribatutako jokabideen ondorioz arau-hauste arinak egingo dira.

2. Era berean, debekatuta dago ibilgailu pribatu edo publikoen barruan dauden pertsonei edozein ondasun edo zerbitzu eskaintzea. Ustezko honen barruan sartuak daude, besteak beste, semaforoetan edo herri-bidean gelditutako autoetako haizetakoak garbitzea, baita edozein objektu eskaintzea ere. Atal honetan aurrez ikusitako jokabideak arau-hauste arinak izango dira.

3. Kode Penalaren 232. artikuluan aurrez ikusitakoa alde batera utzi gabe, erabat debekatuta dago adin txikikoek egindako eskekotza edo adin txikikoekin ala urrituekin, zuzenean edo zeharka, egindakoa. Eskekotza adin txikikoek egiten badute, udal-agintariek berehala beharrezko arreta eskainiko diete, kasu bakoitzean antolamendu juridikoak aurrez ikusitako gainerako neurriak hartzea alde batera utzi gabe. Nolanahi ere, arau-hauste oso larria izango da.

4. Halaber, debekatuta dago espazio publikoan edozein motatako jarduerak egitea, herri-bidetik ibilgailuen zirkulazioa oztopatzen dutenean edo oztopa dezaketenean, pertsonen segurtasuna arriskuan jartzen dutenean edo espaloietatik, plazetatik, etorbideetatik, igarobideetatik, bulebarretik edo bestelako espazio publikoetatik pertsonen iragaite askea argi eta garbi saihets dezaketenean. Jokabide horiek bereziki debekatuak daude, galtzadan, semaforoetan edo ibilgailuak zirkulatzeko espazioak hartzen gertatzen direnean. Atal honetan aurrez ikusitako jokabideak arau-hauste larriak izango dira.

Arau-haustea espazio publikoetatik herritarren iragaite librea oztopatzea denean, aginte-agenteek, lehenik eta behin, pertsonei Ordenantzak praktika horiek debekatzen dituela jakinaraziko diete. Pertsonak jarrera berdinarekin jarraituko balu eta tokia utziko ez balu, dagokion zigorra jarriko zaio. Nolanahi ere, zigorren ordez, legeriarekin bat, gizarte-zerbitzuen banan-banako arreta-saioak egin daitezke, baita erakunde publiko nahiz pribatuek gizarte-laguntza eskaintzeko berri ematen duten ikastaroak ere. Gainera, beharrezko laguntza eskainiko zaie.

5. Aurreko ataletan aurrez ikusia ez dagoen eskekotza-modua duten jokabideetan, gizarte-erroa badute, aginte-agenteak gizarte-zerbitzuekin harremanetan jarriko dira lehen mailako arretaren gizarte-zerbitzuetara bideratzeko, laguntzeko xedez, beharrezkoa balitz.

29. artikulua - Esku-hartze bereziak

1. Udalak bere eskura dituen neurri guztiak hartuko ditu udalerrian edozein modutako eskekotzaren fenomenoa errotik ateratzeko. Era berean, Udalak bere eskura dituen neurri guztiak hartuko ditu udalerrian edozein modutako eskekotza oldarkor eta antolatuaren fenomenoa errotik ateratzeko.

2. Aginte-agenteek herri-iragaite tokietan eskatzen aritzen diren pertsonei berri emango diete laguntza jasotzeko joan daitekeen tokiei buruz. Helburua praktika hori uztea da.

VI. KAPITULUA

BEHAR FISIOLOGIKOAK

30. artikulua.- Araudiaren oinarriak

Kapitulu honetan dauden arauen oinarria da osasun publikoa eta osasungarritasuna babestea, Espazio publiko garbiaz eta degradatu gabeaz gozatzeko eskubidea izatea eta herri-bizikidetasunerako eta gizabiderako orokorrean onartutako jarraibideak errespetatzea.

31. artikulua.- Jokabide-arauak

1. Debekatuta dago behar fisiologikoak egitea, hala nola libratzea, txiza egitea, txistua botatzea, Ordenantza honetan definitutako edozein espaziotan, hori aplikatzeko aplikazio-eremua baita. Salbuetsiak daude behar horiek egitera bereziki bideratutako instalazioak edo elementuak. Deskribatutako jokabideekin arau-hauste arinak egingo dira.

2. Bereziki debekatuta dago aurreko atalean deskribatutako jokabidea, jende asko dabilen espazioan egiten denean, edo adin txikikoak dabiltzan tokiak egiten denean, ala monumentu edo eraikin katalogatu edo babestuetan egiten denean. Deskribatutako jokabideekin arau-hauste larriak egin daitezke.

VII. KAPITULUA

EDARI ALKOHOLIKOAK KONTSUMITU, SALDU EDO HORNITZEA

32. artikulua.- Araudiaren oinarriak

Kapitulu honetan dauden arauak hurrengoetan dute bere oinarria: osasun publikoa eta osasungarritasuna babestean, ingurumena errespetatzean, adin txikikoak babestean, bizilagunen atsedenerako eta lasaitasunerako eskubidean, espazio publiko garbi eta degradatu gabeaz gozatzean, herri-bidea modu antolatuan erabiltzean, segurtasun publikoaren eta bestelako ondasunen bermean, adibidez, merkatu-ekonomiaren esparruan lehia leiala eta kontsumitzaileen eta erabiltzaileen eskubidea.

33. artikulua.- Jokabide-arauak

A) Edari alkoholikoak kontsumitzea:

1. Antolamendu juridikoan eta droga-mendekotasunaren arloan Sestaoko Udalak egindako jardueretan xedatutakoa alde batera utzi gabe, espazio publikoetan edari alkoholikoak ez kontsumitzea zainduko da.

2. Debekatuta dago espazio publikoetan edari alkoholikoak kontsumitzea.

Atal honek aipatzen duen debekua ondoriorik gabe geldituko da edari alkoholikoak xede horretarako berariaz gordetako establezimendu eta bestelako espazioetan kontsumitzen direnean, hala nola terrazetan edo mahaitxoetan eta kasu puntualetan agintaritza eskudunak kontsumorako baimen egokia ematen duenean. Debekutik salbuetsiak daude txosnak instalatzea edo bestelako gorabehera baimenduak.

Atal honetan deskribatutako jokabideekin arau-hauste arinak egingo dira, arau-hausteak larriagoak diren kasuetan izan ezik.

3. Bereziki debekatuta dago artikulu honetako 1. atalean deskribatutako edari alkoholikoen kontsumoa, herritarren bizikidetasuna larriki asalda dezakeenean. Xede horrez, asaldatu egingo da halako egoeraren bat gertatzen denean:

a) Toki publikoaren izaerarengatik, herritarrek masiboki kontsumi dezaketenean edo horiek elkartzera bideratzen duenean.

b) Kontsumo-ekintzaren ondorioz, ingurunearen lasaitasuna kalte daitekeenean edo bertan egoera osasungaitzak sor daitezkeenean.

c) Ibiltarientzat edo espazio publikoaren gainerako erabiltzaileentzat iraintzeko moduan kanporatzen denean kontsumoa.

d) Kontsumitzen den tokietara adin txikikoak edo umeak eta nerabeak hurbiltzen direnean.

Atal honetan deskribatutako edari alkoholikoen kontsumoari buruzko jokabide debekatuekin arau-hauste larriak egin daitezke.

6. Edari-ontzi guztiak edukiontzietan bota beharko dira eta, hala badagokio, espazio publikoetan kokatutako paperontzietan. Debekatuta dago lurrera botatzea edo herri-bidean uztea edari-ontziak, hala nola latak, botilak, edalontziak edo beste edozein objektu. Atal honetan deskribatutako jokabideekin arau-hauste arinak egingo dira, arau-hausteak larriagoak diren kasuetan izan ezik.

B) Adin txikikoei edari alkoholikoak saldu edo horiez hornitzea:

18/1998 Legeak, ekainaren 25ekoak, Euskal Herrian droga-mendekotasunaren arloan prebentzio, laguntza eta gizarteratzeari buruzkoak, xedatutakoa alde batera utzi gabe, eta horrekin bat, debekatuta dago 18 urtetik beherako adin txikikoei edari alkoholikoak saltzea edo horiez hornitzea.

Debeku hori ez bada betetzen, arau-hauste larria edo oso larria egingo da, osasunerako izandako ondorioen arabera.

Jokabidea larritzat kalifikatzen denean, zigorra, Legeak xedatutakoarekin bat, Alkatetzak izapidetu eta jarriko du.

Aplikatu beharreko zigorrak eta jokabidearen berezitasunarengatik honakoak izango dira:

1. 3.000 eurotik 15.000 eurora bitarteko isuna edota jarduera alde baterako etetea edota zentroa, lokala edo enpresa erabat edo zati batean ixtea gehienez 2 urtez.

2. Zigorren mailaketa:

- Lehenengo zigor-espedientea: 3.000 euro eta 15.000 euro bitarteko isuna.

- Bigarren zigor-espedientea: 15.000 euroko isuna.

- Hirugarren zigor-espedientea: Isuna eta establezimendua aldi baterako ixtea, 15 egunetik 6 hilabetera.

- Laugarren zigor-espedientea: Isuna eta establezimendua ixtea, gehienez 2 urtez.

Atal honetan deskribatutako jokabideak arau-hauste oso larriak eragin ditzaketenean, legez xedatutakoarekin bat, zigor-organoa Eusko Jaurlaritzako Sail aginpideduna izango da.

34. artikulua.- Esku-hartze bereziak

1. Aurreko artikuluetan xedatutako ustezkoetan, aginte-agenteek edariak, ontziak edo debekuen gainerako elementuak kautelaz kenduko dituzte, baita erabilitako materialak edo bitartekoak ere. Kendutako edari alkoholikoak eta elikagaiak berehala suntsi daitezke arrazoi higieniko-sanitarioengatik.

2. Araua hausten dutenak adin txikikoak direnean, beharrezko eginbideak gauzatuko dira gurasoei, tutoreei edo zaindariei berri emateko eta ordenantzak aurrez ikusitako gorabeherak zantzuz elkartzen diren egiaztatuko da.

3. Eragindako pertsonen osasuna bermatzeko, baita herritarrei eragozpen larriak saihesteko ere, aginte-agenteek, bidezkoa denean, osasun-zerbitzuei edo gizarte-zerbitzuei beharrezko laguntza eskatuko diete mozkorrak dauden pertsonei arreta eskaintzeko.

VIII. KAPITULUA

ELIKAGAIEN, EDARIEN ETA BESTELAKO PRODUKTUEN MERKATARITZA IBILTARIA BAIMENIK GABE

35. artikulua.- Araudiaren oinarriak

Kapitulu honetan arau-hauste bezala tipifikatutako jokabideak hurrengoetan oinarritzen dira: osasungarritasuna babestean, herri-bidearen erabilera arrazional eta antolatuan eta segurtasun publikoa zaintzean, industria jabetza eta jabetza intelektuala babesteaz gain eta alde batera utzi gabe merkatu-ekonomian lehia leiala eta kontsumitzaileen nahiz erabiltzaileen eskubideak.

36. artikulua.- Jokabide-arauak

1. Merkataritza Establezimendu Iraunkorretatik kanpo Salmenta Ibiltariari buruzko Udal Ordenantzak xedatutakoa alde batera utzi gabe, debekatuta dago espazio publikoetan edozein elikagai-, edari- edo bestelako produktu-motaren salmenta ibiltaria, berariazko baimena izan ezik. Nolanahi ere, lizentzia edo baimena ezin hobeki ikusi ahal izango da.

2. Debekatuta dago espazio publikoan baimendu gabeko saltzaile ibiltariekin lankidetzan aritzea, generoa eskuratzeko ekintzetan edo aginte-agenteak zaindu eta horien presentziaz ohartaraztea.

3. Debekatuta dago espazio publikoetan elikagaiak, edariak, etab. erostea, horiek baimendu gabeko salmenta ibiltaritik badatoz.

Atal honetan deskribatutako jokabideen ondorioz arau-hauste arinak egingo dira.

37. artikulua.- Esku-hartze bereziak

1. Aginte-agenteek kautelaz kenduko dituzte generoa eta debekuen elementuak, baita erabilitako materialak edo bitartekoak ere. Elikagai edo ondasun suntsikorrak badira, suntsitu egingo dira edo jomuga egokia emango zaie.

2. Kapitulu honetan tipifikatutako jokabideak legez kanpokoak izan daitezkeenean, aginte-agenteek agintaritza judizial eskudunari jakinaraziko diote.

IX. KAPITULUA

ESPAZIO PUBLIKOA MODU DESEGOKIAN ERABILTZEA

38. artikulua.- Araudiaren oinarriak

Kapitulu honetan dauden arauak espazio publikoaren eta bere elementuen erabilera arrazional eta ordenatuaren bermean oinarritzen dira, hala badagokio, osasungarritasuna zaindu eta segurtasuna eta udal-ondarea babesteaz gain.

Espazio publikoak eta bere elementuak modu desegokian erabiltzea debekatuta dago. Ildo horri jarraiki, gainerako erabiltzaileek erabili eta gozatzeko orduan, ez da saihestuko, ezta zailtasunik jarriko ere.

39. artikulua.- Jokabide-arauak

2.- Hurrengo jarduerak egiteko orduan, errespetatu beharreko neurriak:

a) Loreontziak edo landareak ureztatzeko orduan, ez da herri-bidera urik isuriko eta soberan dagoen ura biltzeko tresna jarriko da, isurketa saihesteko.

b) Alfonbrak, erratzak, zapiak balkoietan, behatokietan edo leihoetan astintzen direnean eta horiek herri-bideetara edo barruko patioetara ematen dutenean eta pertsonak pasatzen direnean, bakarrik 21:00etatik 10:00etara egin ahal izango da. Eragiketak kalterik eta eragozpenik ez sortzeko moduan egingo dira.

c) Genero soltea edo ontziratu gabeko edozein materia garraiatzen duten ibilgailuak kargatu eta ekipatzeko orduan, herri-bidean isurketak saihestuko dira.

d) Enpresa, denda, etxebizitza edo ibilgailuen arduradunen herritar guztiek alarma-sistema instalatua badute, funtzionamendu-egoera ezin hobean mantendu beharko dute eta aktibatzean alarma faltsua bada, deskonektatu egin beharko dute. Alarma akustikoaren sistemak justifikatu gabe aktibatzen direnean eta, ondorioz, bizilagunei eragozpenak sortzen dizkietenean eta ezin daitekeenean arduraduna aurki, aginte-agenteek desaktiba dezakete edo ibilgailuaren kasuan, toki egokira eraman dezakete. Eragiketa horien ondorioz sortutako gastuak instalazioaren edo ibilgailuaren titularraren kargura izango dira.

2. Espazio publikoaren eta elementuen hurrengo erabilera desegokiak ez daude baimenduak:

a) Bideetan eta espazio publikoetan kanpatzea. Ekintza horren barruan sartzen da espazio publiko edo elementu ala altzarietan modu egonkorrean instalatzea, kanpadenda, ibilgailua, autokarabana edo karabana jartzea, toki zehatzetarako baimenen kasuan izan ezik. Halaber, ez dago baimenduta egunez edo gauez espazio horietan lo egitea. Aurkitzen diren tokia uzteko 48 orduko epea emango zaie. Aipatu epea amaitzen denean, garabiarekin erretiratuko da, karabanen edo ibilgailuen kasuan eta legez xedatutako neurriak hartuko dira tokia uzteko.

b) Aulki eta eserleku publikoak eman behar zaien helburu desberdinarekin erabiltzea.

c) Iturrietan, putzuetan edo antzekoetan garbitu edo bainatzea.

c) Arropa iturrietan, putzuetan, dutxetan edo antzekoetan garbitzea.

e) Ibilgailuak herri-bidean garbitzea.

f) Kaleak zikin ditzakeen motor-olioa aldatzea edo edozein likido-mota manipulatzea.

e) Ibilgailuak herri-bidean konpontzea.

h) Hiri-hondakinak edo hondarrak manipulatu edo hautatzea eta, ondorioz, sakabanatzea, bilketa zailtzen bada edo ontziak aldatzen badira.

i) Txikleak, hondakinak eta hondarrak herri-bidean botatzea edo isurtzea.

j) Merkataritza- edo industria-jarduera batek inguruak maiz zikintzen baditu, adibidez, terrazak jartzeko baimendutako espazioetan, establezimenduaren titularrak herri-bidea garbia mantendu beharko du, derrigorrezko lizentziei aplikagarria zaion erregimenaren ondorioz sortutako neurri zuzentzaileak eta gainerako betebeharrak alde batera utzi gabe.

k) Debekatuta dago herri-bidean petardoak edo bengalak eta edozein objektu-mota jaurtikitzen duen instrumentua edo tresna (besteak beste, arkuak, zerbatana, tiragoma eta pilotak jaurtikitzeko pistola) erabiltzea.

l) Udalaren eta administrazio eskudunen derrigorrezko baimenik izan gabe debekatuta dago sua eta jarduera piroteknikoak egitea. San Joan bezperako suek eta antzekoek Udalaren baimena izan beharko dute jakinarazitako ekintzaren bidez.

ll) Debekatuta dago ibilgailuak herri-bidean edo ingurunean aparkatzea saldu edo alokatzeko edo, nagusiki, publizitate-helburuak dituztenean, betiere enpresek eta ordezkariek espazio publikoaren erabilera intentsiboa egiten dutenean.

3. Astialdirako zonak: barbakoak egitea.

3.1. Bakarrik barbakoak egin ahal izango dira berariaz baimendutako kanpatze- eta astialdi-eremuetan.

3.2. Astialdiko zonetan dauden barbakoak eta materialak erabiltzen dituzten pertsonek derrigorrez zaindu eta behar bezala erabiliko dituzte eta debekatuta dago behar bezala ez erabiltzea.

3.3. Barbakoak erabiltzen dituzten pertsonek derrigorrez kendu beharko dute erabilitako materiala eta errauts goriak itzali beharko dituzte.

3.4. Barbakoak egiten direnean debekatuta dago:

a) Pertsonen lasaitasuna kaltetu eta eragozten duten zaratak ateratzea.

b) Pertsonentzat eta ingurumenarentzat usain gogaikarriak edota kaltegarriak sortzen dituen edozein ekintza edo ahazte.

c) Xede horretarako tokietatik (paperontziak, edukiontziak, etab.) kanpo janari-hondarrak, latak, botilak eta antzeko material-mota guztiak botatzea, baita mahaietan uztea ere.

d) Errauts goriak hondakinak biltzeko edukiontzietan botatzea.

e) Barbakoetan osasunerako eta ingurumenerako material kaltegarria erabiltzea.

Deskribatutakoen kontrako jokabideak egitea, baita artikulu honetan aurrez ikusitako arau-hausteak ere arau-hauste arinak izango dira.

40. artikulua.- Esku-hartze bereziak

Zehaztutako epean tokia ez bada uzten, aginte-agenteek erabilitako generoa, materialak eta bitartekoak kautelan erretiratuko dituzte.

X. KAPITULUA

JARRERA BANDALIKOAK HIRI-ALTZARIAK ERABILTZEKO ORDUAN. HIRI-ESPAZIOA KALTETZEA

41. artikulua.- Araudiaren oinarriak

Kapitulu honetan arau-hauste bezala tipifikatutako jokabideekin espazio publikoaren arrazoizko erabilera, pertsona eta ondasunekiko errespetua, segurtasuna, pertsonen edo udal-ondarearen osasuna eta segurtasun fisikoa babesten dira.

42. artikulua.- Jokabide-arauak

1. Debekatuak daude jokabide bandalikoak, oldarkorrak edo arduragabeak hiri-altzariak erabiltzeko orduan, pertsonen edo ondasunen osasunerako eta segurtasun fisikorako arrisku-egoerak sortzen dituztenean. Atal honetan deskribatutako jokabideekin arau-hauste oso larriak egiten dira.

2. Larriki kaltetzen duten ekintzak debekatuak daude, hala nola espazio publikoak edo instalazioak ala elementuak suntsitzea, bai higigarriak, bai higiezinak, aurreko 1. atalean aurrez ikusitako herri-segurtasuna asaldatzearen ondorioz.

3. Etxeko zaborrak biltzeko edukiontziak eta paperontziak behar bezala ez manipulatu, margotu eta erretzea debekatuta dago, baita kalteak sor ditzakeen beste edozein ekintza egitea ere. 2. eta 3. atalean deskribatutako kaltetze-ekintzekin arau-hauste larriak egin daitezke.

43. artikulua.- Esku-hartze bereziak

1. Aurreko artikuluetan xedatutako ustezkoetan, kasua bada, aginte-agenteek erabilitako materialak, generoa edo bitartekoak kautelaz kenduko dituzte.

2. Araua hautsi duena adin txikikoa izanez gero, indizioz ordenantza honetan aurrez ikusten diren egoerak elkartzen direla egiaztatzeko eginbideak gauzatuko dira. Helburua neurri egokiak hartzea da.

XI. KAPITULUA

HERRITARREN BIZIKIDETASUNA KALTETZEN DUTEN BESTELAKO JOKABIDEAK:

1. atala. Poluzio akustikoa

44. artikulua.- Araudiaren oinarriak

Araudi honen helburua biziaren oinarrizko eskubideak eta segurtasun fisikoa babestea da, baita etxebizitzaren intimitatea eta bortxaezintasuna ere, Konstituzioak 15. eta 18. artikuluetan xedatutakoarekin bat. Halaber, ingurumen egokiarekiko eta osasuna babestearekiko Konstituzioaren eskubideak babestu nahi ditu, testu berak 43. eta 45. artikuluetan eta Ingurumenari buruzko Udal Ordenantzak aurrez ikusitakoari jarraiki.

45. artikulua.- Jokabide-arauak

Herri-bidean eta zona publiko jendetsuetan (plazak, parkeak, etab.) edo eraikinen barruan zarata eginez gero, herritarren bizikidetasunak eskatzen duen mugen barruan mantendu beharko da eta gainerakoak errespetatu beharko dira.

Sestaoko Udalerriko Ingurumenari buruzko Ordenantzak aurrez ikusitakoa alde batera utzi gabe, hurrengo jokabide-arauak xedatzen dira:

1. Debekatuta dago:

1.1. Parkeetan eta lorategietan motorrak eta autoak sartu eta zirkulatzea, baimendutako ibilgailuak eta udal-zerbitzuko ibilgailuak izan ezik.

1.2. Motor-ibilgailuak edo ziklomotorrak elementu isilgailurik gabe edo eraginkortasunik ez dutenekin, desegokiekin edo soinu gehiago duten hodiekin zirkulatzea. Sistema isilgailuek ibilgailuarekin bat egingo dute xasisari edo bastidoreari zorrozki lotutako soldaduraren bidez.

Ibilgailuen martxak bortxatzea, beharrezkoak ez diren azelerazioekin zarata gogaikarriak sortuz.

Hirigunean kaxonak edo beste edozein seinale akustiko erabiltzea, harrapatzeko edo talka egiteko arriskua berehalakoa ez denean edo premiazko zerbitzu publiko edo primatuak ez direnean.

1.3. Telebistek, irratiek, altzarien mugimenduek, jokoek, abestiek, garrasiek, borrokek, animalien zaratak sortutako zaraten bidez bizilagunen atsedena eta lasaitasuna kaltetzea, are gehiago, arreta jartzen ez zaienean, utziak daudenean eta abarretan.

1.4. Erabilera eta okupazio desegokiaren ondorioz etxebizitzetan sortutako alterazioengatik zarata sortzea, gehiegiz okupatuta dagoelako, etxebizitza gaizki zainduta dagoelako, espazio komunak hartzen direlako eta jarduera debekatuak garatzen direlako.

1.5. Bizilagunei eragozpenak sor diezaieketen ordutegietan lanak eta konponketak egitea, bereziki, 22:00etatik 8:00etara. Larunbatetan, igandetan eta jaiegunetan ordutegi debekatua 22:00etatik goizeko 9:00etara bitartean izango da.

1.6. Propaganda egiteko, erakartzeko, ohartarazteko, distraitzeko eta abarrerako edozein soinu-tresna erabiltzea eta, oro har, bizilagunen atsedena kaltetzen duen zarata edota bibrazioa transmititzea. Salbuespena: baimen egokiarekin egitea.

1.7. Legez kanpo lokalak edo bestelako espazioak erabiltzea txoko edo bilera-gune bezala, jaiak egiteko eta, oro har, edozein jarduera gogaikarri edo osasungaitz garatzeko, baimen egokia ez badago.

1.8. Merkantzien zamalanak; kaxen, edukiontzien, eraikuntza-materialen eta antzeko objektuen manipulazioa 22:00etatik 8:00etara, eragiketekin zarataren igorpen-balioak gainditzen direnean eta etxebizitzen zonetan eragina dutenean.

Merkantzien zamalanetan langileek arreta berezia jarriko diote zuzeneko inpaktuak ez sortzeari, baita ibilbidean kargen joan-etorrien ondorioz sortutako zarata saihesteari ere.

2. 1.3. 1.4. eta 1.7. ataletan deskribatutako jokabideetatik arduradunak etxebizitzen eta lokalen jabeak izango dira, horiek hirugarrenei alokatuak dauden kasuetan izan ezik; betiere alokairu-kontratuetan berariaz adierazten direnean erabilera-debekuak eta ordenantza honek arautzen dituen bizikidetasunaren eta hiri-portaeraren arauak. Horiek derrigorrez errespetatu beharko dituzte errentari guztiek.

3. Artikulu honetan xedatutako jokabideekin arau-hauste arinak egingo dira, alde batera utzi gabe gaiari buruz Ingurumenaren Udal Ordenantzak xedatutakoa.

XII. KAPITULUA

ZIGOR-ERREGIMENA

46. artikulua.- Zigorrak mailakatzea

1. Gertaerak arau-hauste penalak izan daitezkeela alde batera utzi gabe, Ordenantza honek II. tituluan deskribatutako jokabideak egitea, eginbeharrak ez betetzea, debekuak edo mugak arau-hauste arinak, larriak eta oso larriak badira, zigortu egingo dira isunekin eta zenbatekoak hurrengo moduan zehazten dira:

1.1. Jokabidea arau-hauste arina bada, isuna 80 euro eta 750 euro bitartekoa izango da.

1.2. Jokabidea arau-hauste larria bada, isuna 750,01 euro eta 1.500 euro bitartekoa izango da.

1.3. Jokabidea arau-hauste oso larria bada, isuna 1.500,01 euro eta 3.000 euro bitartekoa izango da.

2. Alkateari edo berak eskuordetzen duen organoari dagokio, Ordenantza honen II. Tituluan xedatutako administrazioarekiko arau-hausteengatik zigorrak jartzea.

III. TITULUA

ARMAK

47. artikulua.- Debekuak

1. Zigor Kodearen Lege Organikoak, azaroaren 23ko 10/1995 Lege Organikoaren bidez onartutakoak; 1/1992 Lege Organikoak, otsailaren 21ekoak, Herritarren Segurtasuna Babesteari buruzkoak; eta gainerako sektorearen legeria aplikagarriak xedatutakoa alde batera utzi gabe, debekatuta dago:

1.1. Bidean eta espazio publikoetan armak eramatea, utziak edota gordeak dauden tokitik legezko jarduerak egiteko tokira garraiatzea ezinbestekoa den kasuetan izan ezik. Azkeneko kasuan, betiere dagokion baimena izan behar da, baita derrigorrezko lizentzia, baimena edo arma-txartela ere. Tokiz aldatzen direnean, armak desmuntatu behar dira eta betiere kutxatilaren edo zorroaren barruan eramango dira. Ez dira agerian geldituko.

1.2. Pertsonen segurtasun fisikorako bereziki arriskutsuak diren bestelako objektuak edota instrumentuak bidean eta espazio publikoetan eramatea, arma bezala erabil badaitezke, betiere arriskuz edo mehatxu-jarrerarekin erabiltzen badira.

1.3. Ezaugarriengatik nahastea sor dezaketen armen imitazioekin zirkulatzea.

1.4. Pertsonen segurtasun fisikorako arriskutsuak diren objektuak erakustea, beldurtzeko xedez.

2. Artikulu honetan deskribatutako jokabideak organo eskudunari jakinaraziko zaizkio dagokion zigor-espedientea izapidetzeko.

48. artikulua.- Zigorrak

Gertaerak zigorraren arau-haustea sor dezaketela alde batera utzi gabe, 1.4. atalean deskribatutako jokabideak eginez gero, 300,50 eurora arteko isunarekin zigor daitezke Segurtasunaren Tokiko Batzarrak entzun ondoren.

49. artikulua.- Esku-hartze bereziak

Armak izan, garraiatu eta erabiltzeko orduan, Ordenantza honek 47. artikuluan eta armen arloan indarreko legeriak zehaztutako zehaztapenek xedatutakoa errespetatu beharko da. Betetzen ez badira, kautelazko konfiskatze-neurria hartuko da, dagozkion zigorrak jar daitezkeela alde batera utzi gabe, sektorearen legeria aplikagarriarekin bat.

IV. TITULUA

ANIMALIAK IZATEKO ARAU OROKORRAK

I. KAPITULUA

ARAU OROKORRAK

50. artikulua.- Helburua eta xedeak

1. Kapitulu honen helburua animaliak izateari eta babesteari buruz arauak xedatzea da, bereziki, pertsonen eta etxeko animalien arteko elkarrekintzak arautuko dira.

2. Kapitulu honen xedeak hurrengoak dira: animalien gehieneko babes- eta ongizate-mailak onartzea, izate arduratsua bermatzea eta animaliak ahalik eta gutxien galdu eta abandonatzea, animalien defentsan eta babesean herritarren partaidetza sustatzea eta pertsonen osasuna, lasaitasuna eta segurtasuna zaintzea.

3. Kapitulu hau animaliak babesteko, arriskutsuak izan daitezkeen animaliak izateko, animaliekin esperimentatzeko eta bestelako xede zientifikoekin erabiltzeko nazioarteko, Europako, estatuko eta erkidegoko araudiaren esparruan aplikatzen da

4. Titulu honen hirugarren atala, “arriskutsuak izan daitezkeen animaliak” izenekoa, ez zaie Indar Armatuen, Estatuko Segurtasunaren Indar eta Gorputzen, Autonomia ERkidegoetako Poliziaren Taldeen, Hiri Guardien edo Udaltzaingoen eta baimen ofiziala duten segurtasun-enpresen zakurrei aplikatuko.

51. artikulua.- Definizioak

Ordenantza honetarako:

1. Etxeko animaliak: Bizirik irauteko gizakiaren zaintza behar duten animaliak.

2. Etxekotutako animaliak: Basati eta aske jaio ondoren, gizakiaren konpainia eta laguntza izatera ohituak dauden animaliak eta, azkenean, bizirik irauteko gizakiaren laguntza behar dutenak.

3. Konpainia-animaliak: Normalean pertsonek etxean mantentzen dituzten etxeko animaliak konpainia lortzeko. Betiere talde honen barruan sartuko dira zakurrak eta katuak.

4. Animalia basatiak gatibutasunean: Basatiak jaio arren, gatibutasun-baldintzetan bizi diren animaliak; baina etxekotzeko ikasketak ez dituzte izan.

5. Arriskutsuak izan daitezkeen animaliak: Animalia basatiak, etxekoak edo konpainiakoak, oldarkortasuna alde batera utzita, pertsonei edo beste animaliei heriotza edo lesioak eta gauzei kalteak sor diezaieketen gaitasuna duten arrazakoak badira.

6. Abandonatutako animaliak: Pertsonez lagundu gabeko konpainia-animaliak eta jatorriari edo jabeari buruz identifikaziorik ez dutenak.

7. Gune zoologikoa: Animaliak erakusteko talde zoologikoak, animaliak mantentzeko instalazioak, animaliak hartzeko zentroak, animaliak saldu eta hazteko establezimenduak, animalien salmenta edo transakzioak egiten diren partikularren etxebizitzak eta antzeko bestelakoak, araubidez zehatz badaitezke. Haragia, larruazala edo gizakiarentzat erabilgarria den produkturen bat emateko animaliak hazten dituzten instalazioak kanpo gelditzen dira, baita zamalanetarako eta nekazaritzarako animaliak dituztenak ere.

8. Konpainia-animaliak mantentzeko instalazioak: Konpainia-animaliak gorde eta zaintzen diren establezimenduak, hala nola egoitzak, entrenamendu-eskolak, kirol-txakurtegiak eta ehiza-txakurtegiak eta animaliak inportatzeko zentroak.

9. Animaliak hazteko zentroak: Hazi eta ondoren saldu edo lagatzeko instalazioak, alde batera utzita kopurua, bai zuzenean jendeari orokorrean, bai salmenta-establezimenduei edo bestelakoei.

10. Animaliak babestu eta defendatzeko erakundeak: Legez osatutako irabazi-asmorik gabeko erakundeak (elkarteak, fundazioak, etab.), bere helburua edo xedea animaliak zaindu eta babestea bada.

11. Hilketa eutanasikoa: Animalia modu atseginean hiltzen den ekintza: oinazerik, beldurrik edo estutasunik gabe. Sufrimendua saihesteko egingo da eta betiere osasun-arrazoi justifikatuak elkartzen direnean.

12. Animalien harrera: Etengabe bere kargura hartu nahi duen pertsonari abandonatutako edo galdutako animaliak emateko ekintza.

II. KAPITULUA

ANIMALIAK IZATEAREN ERREGIMEN JURIDIKOA

1. ATALA. Arau orokorrak

52. artikulua.- Animalien pertsona edukitzaileen eta jabeen erantzukizuna

1. 6/1993 Legeak, urriaren 29koak, animaliak babesteari buruzkoak, eta gainerako arau aplikagarriek xedatutakoa alde batera utzi gabe, animalien pertsona edukitzaileek, jabearen erantzukizun ordezkatzaileaz gain, pertsonei, bestelako animaliei, gauzei, bideei, espazio publikoei eta, oro har, natur inguruneari sortutako eragozpen eta kalteez arduraduna da.

2. Baimendutako animalia basatiak gatibutasunean mantendu behar dira eta ezingo dira bideetan eta espazio publikoetan erakutsi eta paseatu.

3. Animalien pertsona edukitzaile orok indibiduoek eta kumeek ihes egitea saihestu behar du.

2. ATALA. Etxeko eta konpainiako animaliak

53. artikulua.- Osasun publikoa eta pertsonen lasaitasuna eta segurtasuna babestea.

1. Ingurumenari buruzko Udal Ordenantzak 11. artikuluan xedatutakoa alde batera utzi gabe, etxeko eta konpainiako animalien jabeek edo edukitzaileek segurtasun-baldintza onetan mantendu behar dituzte, bizilagunentzat, bizikidetzen diharduten pertsonentzat eta, oro har, pertsona guztientzat arrisku- edo eragozpen-egoerarik ez sortzeko. Hala, beharrezko neurriak hartu beharko dira.

2. Bereziki, hurrengo debekuak zehazten dira:

2.1. Elikagaiak fabrikatu, biltegiratu, garraiatu, manipulatu eta saltzera bideratutako lokal-mota guztietan eta igerileku publikoetan animaliak sartzea, zakur gidariak eta segurtasun-zakurrak izan ezik.

2.2. Jendea dabilen establezimenduetan animaliak sartzea, zakur gidariak eta segurtasun-zakurrak izan ezik.

2.3. Bizilagunen bizia kaltetzea etxeko animalien soinuekin eta beste zarata-motekin, bai etxebizitzaren barruan daudenean, bai terrazetan, zabaltzetan, galerietan, balkoietan, korridoreetan, eskaileretan, patioetan edo antzekoetan daudenean, bereziki 22:00etatik 8:00etara. Jaiegunetan eta asteburuetan (ostiral, larunbat eta jai-bezperatan) ordutegia 23:00etan hasiko da eta ez da 9:00ak arte amaituko.

3. Etxeko eta konpainiako animaliek hurrengo baldintzak bete behar dituzte bidean edo espazio publikoetan daudenean, higiezin kolektiboen zati komunak, garraio publikoak eta erabilera publikoko toki eta espazioak barne:

3.1. Mikrotxiparekin identifikazioz hornituak joatea.

3.2. Identifikazio-dokumentua eramatea.

3.3. Lepokoarekin eta uhalarekin edo katearekin lotuak joatea, betiere animaliari lesiorik sortu gabe.

3.4. Arriskutsuak izan daitezkeen zakur-arrazen kasuan, muturrekoa derrigorrez eraman beharko dute. Udal-agintaritzak gainerako arrazen kasuan erabiltzea derrigor dezake, egoerek hala gomendatzen dutenean eta horiek irauten duten bitartean.

4. Jatetxe publikoak dituzten jabeek, irizpidearen arabera, beren establezimenduetan animalien sarrera eta bertan egotea debeka dezakete, zakur gidarien eta segurtasun-zakurren kasuan izan ezik. Xede horrez, establezimenduaren sarreran eta ikusten den tokian jarri beharko da debekua adierazten duen plaka. Nolanahi ere, sartu eta bertan izateko, animaliak behar bezala identifikatuak egotea eskatuko da; gainera, uhalaz edo kateaz lotuak egongo dira eta muturrekoa jarria izango dute, horientzat espazio itxi eta berezia ez badago.

54. artikulua.- Konpainiako animalien pertsona jabeen eta edukitzaileen betebeharrak

Konpainiako animalien pertsona edukitzaileak edo jabeak honakoak bete beharko dituzte:

1. Osasun-txartela izatea.

2. Mikrotxip homologatuaren edo tatuaje ezabaezinaren bitartez elektronikoki identifikatzea eta osasun-agiria izatea.

3. Zakurren kasuan:

3.1. Euskal Autonomia Erkidegoko Animalien Identifikazio Erregistro Orokorrean (aurrerantzean REGIA) inskribatzea.

3.2. 10 eguneko epean REGIAri jakinaraztea animaliaren lagapena, egoitza-aldaketa edo erroldan agertzen diren datuen edozein aldaketa, baita animalia hiltzeagatik baja ere.

3.3. REGIAri jakinaraztea 48 orduren epean konpainiako animalia galdu egin dela edo lapurtua izan dela.

4. REGIAn inskribapena osatzeko pertsona jabeari edo edukitzaileari identifikazio-plana edo –agiria entregatuko zaio eta bertan animaliaren datuak eta pertsona jabearen edo edukitzailearen datuak egiaztatuko dira, baita erregistro-inskribapena ere.

55. artikulua.- Animalien presentzia bidean eta espazio publikoetan

1. Animalien pertsona jabeek edo edukitzaileek une oro saihestu behar dute herri-bidean edo espazio publikoetan kalteak sortu edo horiek zikintzea. Gauza bera gertatuko da eraikinen fatxadekin. Bereziki, honakoa debekatuta dago:

1.1. Herri-bidean edota espazio publikoetan animaliak garbitzea eta herri-iturrietan muturra jarrita ura edatez ematea.

1.2. Herri-bidean edota espazio publikoetan abandonatuak dauden animaliei janaria ematea.

1.3. Animaliak instalazio eta eraikin publikoetan sartzea, bereziki, haurrak jokatzeko guneetan, sarrera berariaz baimendua dagoen espazioetan izan ezik. Nolanahi ere, debeku eta muga horiek ez dizkie eragingo zakur gidariei, pertsona itsuaren laguntzaz doazenean.

1.4. Animaliek haur-parkeetan eta lorategietan txiza eta kaka egitea.

1.5. Animalien kakak berehala ez jasotzea eta poltsa egokien barruan higienearen ikuspegitik modu onargarrian eta toki aproposetan ez jartzea.

2. Aurreko paragrafoan xedatutakoa betetzen ez bada, Udaleko aginte-agenteek animaliaren pertsona jabeari edo edukitzaileari eskatuko diote elementuak garbitzea, dagokion zigorra jartzea alde batera utzi gabe.

56. artikulua.- Animaliak izateko orduan deskribatutako arau-hausteak

1. 6/1993 Legeak, animaliak babesteari buruzkoak, xedatutakoa alde batera utzi gabe, animaliak babestearen arloan administrazioarekiko arau-hausteak dira aipatu Legean tipifikatutakoak eta, bereziki, hurrengo ataletan zehaztutakoak:

1.1. Arau-hauste arinak honako hauek dira:

1.1.1. Konpainiako animaliak mikrotxiparen bidez identifikatzeko betebeharra ez betetzea.

1.1.2. Arreta eta zaintza egokia ezin diren tokian eskaini animaliak izatea.

1.1.3. Animaliei tratu txarra eskaintzea eta erasotzea, lesioak sortzen ez direnean.

1.1.4. Ia egun osoan animaliak lotuak mantentzea edo beraientzat beharrezkoak diren mugimenduak modu iraunkorrean mugatzea.

1.1.5. Osasun-txartela ez izatea, animaliak hiru hilabete betetzen dituenean.

1.1.6. Animaliak toki publikoetan eta eraikin nahiz instalazio publikoetan izatea, zakur gidariak eta segurtasun-zakurrak izan ezik.

1.1.7. Animaliak 4 ordu baino gehiago aparkatutako ibilgailuetan, argi-patioetan, balkoietan eta antzekoetan mantentzea eta aparkatutako ibilgailuetan aireztapen gutxirekin edo udan etengabe itzala ez dagoen zonan mantentzea, betiere horren hirugarrenei eragozpenak sortzen badizkie.

1.1.8. Konpainia animaliak izatea herri-bidean eta espazio publikoetan lepokoarekin eta uhal edo katearekin lotu gabe.

1.1.9. Etxeko animaliei eraikinen fatxadetan eta hiri-altzarietan pixa egiten uztea.

1.1.10. Herri-bidean edota espazio publikoetan abandonatuak dauden animaliei janaria ematea.

Herri-bidean edota espazio publikoetan animaliak garbitzea eta herri-iturrietan muturra jarrita ura edatez ematea.

1.1.12. Animaliak babesteari buruzko legearen eta garatzen duen araudiaren beste edozein arau-hauste, larri edo oso larri bezala tipifikatua ez badago.

1.2. Arau-hauste larriak honako hauek dira:

1.2.1. Konpainiako animaliak ez txertatzea edo derrigorrezko tratamenduak ez egitea.

1.2.2. Albaitariak agindu eta kontrolatu gabe identifikazio-sistema baliogabetzea.

1.2.3. Usoei tiro egitea.

1.2.4. Animaliei fisikoki tratu txarra eskaini edo erasotzea, osasunerako ondorioak larriak direnean.

1.2.5. Ikuskapen-funtzioari erresistentzia jarri eta oztopatzea.

1.2.6. Osasuna bermatzeko beharrezkoa den albaitari-arreta animaliei ez eskaintzea, betiere eragozpen larriak sortzen zaizkienean.

1.2.7. Lizentziarik izan gabe, katuak, zakurrak edo animalia basatiak gatibutasunean etxe partikularretan izatea.

1.2.8. Aldez aurretik jakinarazi gabe eta aldizkako kontrolik gabe gatibutasunean animalia basatiak izatea.

1.2.9. Umeentzako parke eta lorategietan etxeko animalien pixa eta kaka botatzea.

1.2.10. Bizilagunen bizia kaltetzea etxeko animalien garrasi, soinu edo bestelako zarata-motekin, bai etxebizitzaren barruan daudenean, bai terrazetan, zabaltzetan, galerietan, balkoietan, korridoreetan, eskaileretan, patioetan edo antzekoetan daudenean, bereziki 22:00etatik 8:00etara. Jaiegunetan eta asteburuetan (ostiral, larunbat eta jai-bezperatan) ordutegia 23:00etan hasiko da eta ez da 9:00ak arte amaituko.

1.2.11. Umeentzako parke edo lorategietan animaliak izatea.

1.2.12. Herri-bidean eta identifikatu gabeko espazio ireki publiko eta pribatuetan animaliaren hilen hondarrak edo gorpuak utzi edota botatzea.

1.2.13. Elikagaiak fabrikatu, biltegiratu, garraiatu, manipulatu eta saltzera bideratutako lokaletan animaliak izatea, zakur gidariak eta segurtasun-zakurrak izan ezik.

1.2.14. Hamabi orduz baino gehiagoz konpainiako animaliak bakarrik uztea, bai etxebizitzaren barruan, bai kanpoaldean, terrazetan, galerietan, balkoietan, korridoreetan, eskaileretan, patioetan edo antzekoetan.

1.2.15. Konpainiako animaliak jatetxe publikoetan izatea, behar bezala identifikatu gabe presentzia baimenduta badago, uhal edo katerik ala muturrekorik gabe, horientzat espazio itxi eta berezian ez badaude.

1.2.16. Etxeko animalien pertsona jabeen edo edukitzaileen betebeharrak ez betetzea, lesioak sortu badizkiete pertsonei, ondasunei eta bestelako animaliei.

1.2.17. Herri-bideetan eta espazio publikoetan etxeko animalien kakak berehala ez jasotzea, toki egokietan ez botatzea eta kaka horien ondorioz eragindako elementuak berehala ez garbitzea.

1.2.18. Hiru arau-hauste arin egitea, behin betiko ebazpenaren bidez zigorra jarriz, zigor-espedientea hasi baino bi urte lehenago.

1.3. Arau-hauste oso larriak honako hauek izango dira:

1.3.1. Herri-bidean eta espazio publikoetan pozoitutako elikagaiak botatzea.

1.3.2. Hiru arau-hauste larri egitea, behin betiko ebazpenaren bidez zigorra jarriz, zigor-espedientea hasi baino bi urte lehenago.

57. artikulua.- Zigorrak mailakatzea

1. Aurreko artikuluetan tipifikatutako arau-hausteak arau-hauste arinak, larriak edo oso larriak badira, isunen bidez zigortuko dira eta zenbatekoak honakoa izango da:

1.1. Jokabidea arau-hauste arina bada, isuna 30,05 euro eta 300,50 euro bitartekoa izango da.

1.2. Jokabidea arau-hauste oso larria bada, isuna 300,51 euro eta 1.502,53 euro bitartekoa izango da.

1.3. Jokabidea arau-hauste oso larria bada, isuna 1.502,54 euro eta 15.025,30 euro bitartekoa izango da.

58. artikulua.- Zigor-prozedura

1. Animalien babesari buruzko 6/1993 Legeak eta Euskal Autonomia Erkidegoan zakur-espezieko animaliak izateari buruzko 101/2004 Dekretuak xedatutakoa alde batera utzi gabe, honakoei dagokie arau-hausteetarako aurrez ikusitako zigorrak jartzea:

a) Alkateei, arau-hauste arinen kasuan.

b) Udalbatza Osoari, arau-hauste larrien kasuan.

c) Foru-organo eskudunari, arau-hauste oso larrien kasuan, araubidez hala xedatzen denean.

2. Udalek foru-organoek ebatzi behar dituzten zigor-espedienteak izapidetzen dituztenean, jarritako zigorren zenbatekoak Udal izapidegilearen diru-kutxetan sartuko dira.

59. artikulua.- Esku-hartze bereziak

Zigor-espedientea hasita arau-hauste berriak ez egiteko, administrazio-agintaritza izapidegileak arrazoituz hurrengo kautelazko neurriak har ditzake:

a) Legeak aurrez ikusitako ustezkoren bat pairatu izanaren arrastoak dituen animalia prebentzioz kentzea eta zaintzea harrera-zentroan sartu ondoren.

b) Aurreko artikuluetan xedatutako arau-hausteak egiten diren instalazio, lokal edo establezimenduak prebentzioz ixtea.

3. ATALA. Arriskutsuak izan daitezkeen animaliak

60. artikulua.- Arriskutsuak izan daitezkeen animalia basatiak gatibutasunean

1. Arriskutsuak izan daitezkeen animalia basatiak gatibutasunean izatea debekatuta dago; honako baldintzaren bat betetzen dutenak izango dira:

1.1. Narrastiak: krokodiloak, kaimanak eta ofidio pozoitsuak eta gainerako guztiak egun edo helduak direnean bi kilogramo gainditzen badituzte.

1.2. Artropodoak eta arrainak, pozoia inokulatuz gero, erasotako pertsona edo animalia ospitaleratu behar bada.

1.3. Egoera helduan hamar kilogramo gainditzen dituzten ugaztunak.

1.4. Argi eta garbi oldarkorrak diren animaliak edo pertsonak ala animaliak eraso dituztenak, arriskugarritasun potentziala irizpide objektiboetan oinarrituta, udal-agintaritza eskudunaren ebazpenaren bidez hauteman bada, bai ofizioz, bai jakinarazpen edo salaketa baten ondorioz. Horretarako, aldez aurretik albaitari ofizialak edo kolegiatuak, udal-agintaritza eskudunak izendatu edo gaitutakoak, txostena egin behar du.

1.5. Gatibutasunean arriskutsuak izan daitezkeen animalia basati bezala legez zehaztutako animaliak.

2. Atal honetan deskribatutako jokabideak arau-hauste larriak izango dira.

61. artikulua.- Arriskutsuak izan daitezkeen zakurrak

1. Arriskutsuak izan daitezkeen zakurrak izan daitezke, baina araubidez xedatutako baldintzak bete behar dira. Arriskutsuak zian daitezkeen zakurrak dira honako baldintzaren bat betetzen dutenak:

1.1. Honako arrazaren batean sartuak daudenak edo arraza horien arteko gurutzearen ondorioz sortu direnak:

1.1.1. Akita Inu.

1.1.2. Amerikako Terrier Staffordshire.

1.1.3. Argentinako dogoa.

1.1.4. Brasilgo fila.

1.1.5. Pit Bull Terrier.

1.1.6. Rottweiler.

1.1.7. Staffordshireko Bull terrierra.

1.1.8. Tosa Inu.

1.1.9. Legez zehatz daitezkeen beste edozein.

1.2. 101/2004 Errege Dekretuak, uztailaren 9koak, zakur-espezieen animaliak izateari buruzko jardunbide juridikoa arautzen duenak, II. eranskinean aipatzen dituen ezaugarri guztiekin edo gehienekin bat datozenak.

Xedapen honen eragindako zakurrek hurrengo ezaugarri guztiak edo gehienak dituzte:

a) Muskulatura sendoa, itxura ahaltsua, mardula, konfigurazio atletikoa, arintasuna, sendotasuna eta erresistentzia.

b) Izaera nabarmena eta balio handia.

c) Ile motza.

c) 60 eta 80 zentimetro bitarteko perimetro torazikoa, gurutzerainoko altuera 50 eta 70 zentimetroren artean eta 20 kg-tik gorako pisua.

e) Bolumen handiko burua, kuboideak, sendoa, garezur zabal eta handiarekin eta masail muskulutsu eta konkortuarekin. Matrailezur handiak eta sendoak, aho mardula, zabala eta sakona.

f) Lepo zabala, muskulutsua eta motza.

g) Aurreko gorputz-adarrak paraleloak, zuzenak eta sendoak eta atzeko gorputz-adarrak oso muskulutsuak, hanka nahikoa luzeekin, neurrizko angelua eratuz.

1.3. Nolanahi ere, nahiz eta aurreko atalean ez sartu, arriskutsuak izan daitezkeen zakurrak izango dira zakur-espeziearen animaliak oso oldarkorrak badira edo pertsona nahiz animaliei eraso badiete. Arriskugarritasun potentziala irizpide objektiboetan oinarrituta, udal-agintaritza eskudunaren ebazpenaren bidez hauteman bada, bai ofizioz, bai jakinarazpen edo salaketa baten ondorioz. Horretarako, aldez aurretik albaitari ofizialak edo kolegiatuak, udal-agintaritza eskudunak izendatu edo gaitutakoak, txostena egin behar du.

62. artikulua.- Arriskutsuak izan daitezkeen animaliei buruz betebeharrak

1. Oro har, arriskutsuak izan daitezkeen zakurren pertsona jabeek edo edukitzaileek hurrengo betebeharrak dituzte:

1.1. Udal-lizentzia edo -ziurtagiria indarrean izatea.

1.2. Arriskutsua izan daitekeen animalia Arriskutsuak izan daitezkeen Animalien Udal Erregistroan eta REGIAn inskribatzea.

1.3. Arriskutsuak izan daitezkeen Animalien Udal Erregistroari jakinaraztea animaliaren bizian zehar sortutako gorabeherak, agintaritza administratiboak edo judizialak ezagutzen baditu; albaitariak edo agintaritza eskudunak ziurtatutako heriotzarengatik baja; salmenta, lagapena edo toki aldaketa -iraunkorra edo hiru hilabetetik gorakoa aldi baterako- beste udalerrira; identifikazio-kodearen aldaketa; animalia galdu edo lapurtzea; Erregistroan agertzen diren datuen bestelako aldaketa.

1.4. Pertsonei, animaliei eta ondasunei eragozpenak eta kalteak saihesteko beharrezko neurriak hartzea.

1.5. Hirugarrenei egindako kalteengatik erantzukizun zibilaren asegurua kontratatzea; arriskutsuak izan daitezkeen zakurren kasuan gutxieneko estaldura 120.000,00 eurokoa izango da.

1.6. Animaliak baldintza higieniko eta sanitario egokietan mantentzea eta beharrezkoa den arreta eskaintzea, behar fisiologikoekin eta animaliaren arrazaren edo espeziearen berariazko ezaugarriekin bat.

1.7. Hala badagokio, urtero Arriskutsuak izan daitezkeen Animalien Udal Erregistroari hirugarrenei egindako kalteekiko erantzukizun zibilaren aseguru-polizari dagokion kopia entregatzea.

1.8. Oro har, indarreko legerian xedatutako herritarren segurtasun-arau guztiak betetzea eta, bereziki, arriskutsuak izan daitezkeen zakurrei buruzko indarreko legerian aurrez ikusitakoak.

2. Arriskutsuak izan daitezkeen zakurrei buruz, honakoak kontuan hartu behar dira:

2.1. Herri-bideetan, higiezin kolektiboen zati komunetan, herri-garraioetan eta, oro har, erabilera publikoko toki eta espazioetan, honakoa bete behar da:

2.1.1. Hedagarria ez den kate edo uhalez lotuak joango dira.

2.1.2. Kateak edo uhalak 2 metro baino gutxiago izan behar ditu.

2.1.3. Bere arrazari dagokion muturreko homologatua eta egokia eramango dute eta 18 urtetik beherakoek ez dituzte inolaz ere gidatuko. Gainera, pertsonako ezingo da arriskutsua izan daitekeen zakur bat baino gehiago eraman. Aipatu espazioetan arriskutsua izan daitekeen zakurra eramaten duen pertsona guztiek une oro udal-lizentzia eraman beharko dute eta agintaritza-agenteak eskatzen dionean erakutsi beharko dute.

63. artikulua.- Udal-lizentzia lortu edo berritzeko baldintzak eta prozedura

Arriskutsuak izan daitezkeen zakurrak izateko lizentzia lortu eta berritzeko orduan, baldintzak eta prozedura legeria berezian zehazten dira eta, zehatz-mehatz, 2003ko urtarrilaren 14ko Gobernu Batzordearen udal-erabakian. Horretan Arriskutsuak izan daitezkeen Animalien Udal Erregistroa sortzea erabaki zen. Zehaztapenak honako hauek dira:

1. Pertsona interesatuak adin nagusia izan behar du eta animalia izan baino lehen, Udaleko Erregistro Orokorrean eskabidea aurkeztuko du lizentzia eskatuz. Horrez gain, honako dokumentazioa aurkeztu beharko du:

1.1. NAN edo beste edozein dokumentu ofizial eskatzailea adin nagusia dela egiaztatzeko.

1.2. Gaitasun fisikoaren eta jarrera psikologikoaren ziurtagiriak indarrean, behar bezala baimendu ondoren, onartze-zentroren batek luzatua, 2272/1985 Errege Dekretuak, abenduaren 4koak, motor-ibilgailuetako gidariek jarrera psikofisikoak zehazten dituenak eta egiaztatzera bideratutako onarpen-zentroak arautzen dituenak, xedatutakoarekin bat. Bestela, Autonomia Erkidegoak zehazten dituen medikuntzan eta psikologian titulatuak diren teknikari eskudunek luzatu beharko dute, hurrenez hurren.

1.3. Hirugarrenen kalteekiko erantzukizun zibilaren aseguru-poliza indarrean, animaliaren identifikazio-datuekin eta 120.000,00 euroko gutxieneko estaldurarekin. Bankuaren ordainagiria edo aseguru-konpainiaren ordainagiria. Pertsona eskatzailea eta polizaren titularra desberdinak badira, hirugarren pertsonaren erantzukizun zibila estalia dagoela ziurtatu beharko da eta, xede horrez, polizaren baldintza bereziak eta orokorrak oso-osorik aurkeztu beharko dira.

1.4. Zigor-aurrekarien ziurtagiri negatiboa eguneratua, eskatzailea araudian aipatutako delituengatik zigortua ez dela izan adierazten duena. Justizia Ministerioko Zigortuen eta Auzi-iheslarien Erregistro Nagusiak luzatu beharko du.

1.5. Pertsona eskatzailearen aitorpen arduratsua, arau-hauste larriarengatik edo oso larriarengatik ez dela zigortua izan adierazten duena. Arau-hauste horiekin animalia ez dela konfiskatu edo 50/1999 Legeak, abenduaren 23koak, arriskutsuak izan daitezkeen animaliak izateari buruzko jardunbide juridikoa arautzen duenak 13.3. artikuluan xedatutako zigor osagarriak ez direla jarri egiaztatu behar da.

2. Nahiz eta arriskutsutzat ez jo, argi eta garbi oldarkorra izateagatik edo pertsonak edo animaliak eraso dituelako udal-agintaritzaren iritziz arriskugarritasuna izan dezakeelakoan, zakurraren titularrak arriskutsua izan daitekeen zakurra izateko lizentzia eskatu beharko du hilabete baten buruan, ebazpena jakinarazten den unetik.

64. artikulua.- Udal-lizentziaren baldintzak

1. Arriskutsuak izan daitezkeen zakurrak izateko lizentziak bost urteko indarraldia izango du, administrazio-ebazpena jakinarazten den datatik zenbatzen hasita edo administrazio-isilunea dela-eta, emanda jotzen den egunetik zenbatzen hasita. Ondoz ondo iraunaldi bereko denboraldiengatik berri daiteke, betiere pertsona titularrak legez zehaztutako baldintzak betetzen baditu.

2. Lizentziak indarraldia galduko du, pertsona titularrak legez eskatutako edozein baldintza betetzez uzten duenean.

3. Lizentzian agertzen den edozein datu aldatuz gero, pertsona titularrak Udalari jakinarazi beharko dio hamabost eguneko epean, aldaketa izandako datatik zenbatzen hasita.

4. Gaitasunaren eta jarreraren ziurtagiria eta aseguruaren ordainagiria ordaindu izanaren justifikazioa urtero aurkeztu behar dira urtarrilaren 1etik 31ra bitartean.

5. Indarreko administrazio-lizentziari eragiten dion esku-hartzea, kautelazko neurria edo etenaldia, bide judizialetik edo administratibotik onartua, berria ukatzeko edo berritzeko arrazoia izango da, aurrekoa altxa arte.

6. Udalak lizentzia baliogabe dezake, pertsona titularrari entzun ondoren, baldintzen arau-haustea badago edo animaliari dagokionez kautelazko neurria edo zigor-neurria hartzea eragiten duten gertaerak izaten badira, gertaeraren arriskugarritasunean oinarrituta.

65. artikulua.- Arriskutsuak izan daitezkeen Animalien Udal Erregistroa

1. Arriskutsuak izan daitezkeen zakurrei dagokien atalean, hasieran honako datuak zehaztu beharko dira:

1.1. Identifikazio-kodea

1.2. Pertsona jabeari edo edukitzaileari buruzko datuak: izena eta abizenak, helbidea, telefonoa eta NAN.

1.3. Animaliaren datuak: jaioteguna, espeziea, arraza, sexua, zakurraren arriskugarritasuna zehazten duten gorabeherak, identifikazio-kodea, animaliaren ohiko helbidea, gizakiarekin bizikidetzeko al den ala helburu desberdinak al dituen, hala nola defentsa, babesa, etab., animaliaren osasun-ziurtagiria, agintaritza eskudunak luzatutakoa eta urteko aldizkakotasunarekin, osasun-egoera ziurtatzen duena eta bereziki arriskutsu bihurtzen duen gaixotasun edo arazorik ez izatea.

1.4. Indarreko gaitasun fisiko eta jarrera psikologikoaren ziurtagiriei buruzko aipamena eta indarreko aseguru-polizari dagokiona ere bai.

1.5. Lizentziaren zenbakia, igorpen- eta iraungitze-data, eman zuen organoa.

1.6. Legez xeda daitezkeen edozein datu.

2. Arriskutsuak izan daitezkeen Animalien Udal Erregistroan inskribapena osatzeko, pertsona jabeari edo edukitzaileari identifikazio-dokumentua entregatuko zaio eta bertan animaliaren datuak eta pertsona jabe edo edukitzailearenak, udal-lizentzia eta erregistro-inskribapena egiaztatuko dira.

66. artikulua.- Arriskutsuak izan daitezkeen zakurrei buruzko arau-hausteak

50/1999 Legeak, abenduaren 23koak, animali arriskutsuak izateari buruzko jardunbide juridikoa arautzen duenak, eta 101/2004 Dekretuak, ekainaren 1ekoak, Euskal Autonomia Erkidegoan zakur-espezieen animaliak izateari buruzkoak, arriskutsuak izan daitezkeen zakurrak izateari buruzko kapituluetan xedatutakoa alde batera utzi gabe, arriskutsuak izan daitezkeen animalien arloan administrazioarekiko arau-hausteak dira lege horietan tipifikatutakoak eta, bereziki, hurrengo ataletan zehaztutakoak:

2.1. Arau-hauste arinak honako hauek dira:

2.1.1. Herri-bidean eta espazio publikoetan pertsonako arriskutsua izan daitekeen zakur bat baino gehiago izatea.

2.1.2. Herri-bidean eta espazio publikoetan uhal edo kate hedagarriarekin arriskutsua izan daitekeen zakurra izatea edo uhala ala katea bi metrotik gorakoa izatea.

2.1.3. Arriskutsuak izan daitezkeen zakurrak hartzeko geletan edo instalazioetan xedatutako segurtasun-neurriak ez betetzea.

2.1.4. Arriskutsuak izan daitezkeen zakurrak dituzten instalazioak ez seinaleztatzea.

2.1.5. Arriskutsuak izan daitezkeen animaliei buruzko betebeharrak ez betetzea, Ordenantza honek edo araudi aplikagarriak aurrez ikusten baditu eta, betiere larritzat edo oso larritzat jotzen ez badira.

2.2. Arau-hauste larriak honako hauek dira:

2.2.1. Arriskutsua izan daitekeen animalia askatua uztea edo ez ihes egin edo galtzeko neurri egokiak ez hartzea.

2.2.2. Arriskutsuak izan daitezkeen animalien udal-erregistroan inskribatzearen edo identifikatzearen betebeharra ez betetzea.

2.2.3. Arriskutsua izan daitekeen zakurra toki publikoetan muturrekorik gabe izatea edo katearekin ez lotzea.

2.2.4. Xedatutako baldintzak eta araudi aplikagarria bete gabe arriskutsuak izan daitezkeen animaliak garraiatzea.

2.2.5. Agintari eskudunek edo agenteek eskatutako informazioa eta datuak ez ematea edo ematearen kontra egitea. Halaber, zehatza ez den informazioa edo dokumentazio faltsua ematea.

2.2.6. Arriskutsuak izan daitezkeen animalien jabeei eskatzen zaien erantzukizun zibilaren asegurua ez kontratatzea.

2.2.7. Herri-bideetan edo espazio publikoetan arriskutsuak izan daitezkeen zakurrak izatea, pertsona gidariak eta kontrolatzen duenak identifikazio-dokumentua edo udal-lizentzia eta erregistro-inskribapenaren ziurtagiria eraman gabe.

2.2.8. Herri-bidean eta espazio publikoetan arriskutsuak izan daitezkeen zakurrak izatea hemezortzi urtetik beherako adin txikikoen kasuan.

2.3. 1.3. Arau-hauste oso larriak honako hauek izango dira:

2.3.1. Arriskutsua izan daitekeen animalia (edozein espezie eta edozein zakur) abandonatzea; animalia abandonatua izango da, derrigorrez identifikatuta dagoena edo jatorriari ala jabeari buruz identifikaziorik ez duena, betiere pertsona baten laguntzaz ez doanean.

2.3.2. Arriskutsuak izan daitezkeen animaliak izatea, dagokion lizentziarik gabe.

2.3.3. Arriskutsua izan daitekeen animalia edozein tituluz transmititzea dagokion lizentzia ez duenari.

67. artikulua.- Zigorrak mailakatzea

1. Aurreko artikuluetan tipifikatutako arau-hausteak arau-hauste arinak, larriak edo oso larriak badira, isunen bidez zigortuko dira eta zenbatekoak honakoa izango da:

1.1. Jokabidea arau-hauste arina bada, isuna 125,00 euro eta 300,00 euro bitartekoa izango da.

1.2. Jokabidea arau-hauste oso larria bada, isuna 301,00 euro eta 2.404,00 euro bitartekoa izango da.

1.3. Jokabidea arau-hauste oso larria bada, isuna 2.405,00 euro eta 15.025,00 euro bitartekoa izango da.

68. artikulua.- Zigor-prozedura

1. 50/1999 Legeak, abenduaren 23koak, eta 101/2004 Dekretuak, ekainaren 1ekoak, xedatutakoa alde batera utzi gabe, arau-hausteengatik aurrez ikusitako zigorrak jartzea honakoei dagokie:

a) Alkateei, arau-hauste arinen kasuan.

b) Udalbatza Osoari, arau-hauste larrien eta oso larrien kasuan, 101/2004 Dekretuak, ekainaren 1ekoak, trebatzeko gaitasunaren ziurtagiriari eta trebatzaileak prestatzeko ikastaroak homologatzeari buruz Eusko Jaurlaritzako Nekazaritza eta Arrantza Sailari zigor-aginpidea ematen dionak, 29.2.b. artikuluko 2. paragrafoan xedatutakoa izan ezik.

2. Udalek foru-organoek ebatzi behar dituzten zigor-espedienteak izapidetzen dituztenean, jarritako zigorren zenbatekoak Udal izapidegilearen diru-kutxetan sartuko dira.

69. artikulua.- Esku-hartze bereziak

IV. Tituluko II. Kapituluaren 3. Atalean tipifikatutako arau-hausteak zigor osagarriak parekatuak eraman ditzakete: arriskutsuak izan daitezkeen animaliak konfiskatu, esterilizatu edo hiltzea eta arriskutsuak izan daitezkeen animaliak izateko lizentzia behin-behinekoz edo behin betiko etetea.

V. TITULUA

ZIGOR-ERREGIMENARI BURUZKO XEDAPEN KOMUNAK ETA BESTELAKO APLIKAZIO-NEURRIAK

I. KAPITULUA

XEDAPEN OROKORRAK

70. artikulua.- Udaltzaingoaren funtzioak

1. Administrazio-polizia den heinean, Udaltzaingoa, 2/1986 Lege organikoak, martxoaren 13koak, Estatuko Segurtasun Indarrei eta Gorputzei buruzkoak, xedatutakoarekin bat, Ordenantza hau betearaztez arduratuko da; gainera, hala dagokionean, kontrako jokabideak salatuko ditu eta gainerako aplikazio-neurriak hartuko ditu.

2. Era berean, araudi berezi aplikagarriarekin bat, eta Euskadiko Herri Administrazioen kooperazioaren eta lankidetzaren arloan Euskal Poliziaren Legeak IV. Kapituluko 20. eta 22. artikuluetan berariaz aurrez ikusitakoaren arabera, esku-hartzea eta, hala badagokio, gertaera zehatzen salaketen harrera edo formulazioa, udal-araudia ez betetzearen ondorioz, jarduera-zerbitzu bateratua da eta, beraz, Sestaoko Udaltzaingoaz gain, funtzio horietan lankidetzan jardungo du xedatutako baldintzetan Euskal Autonomia Poliziak edo Ertzaintzak.

3. Aurreko atalean xedatzen denerako, eta Euskal Poliziari buruzko Legeak 22. artikuluan xedatutakoarekin bat, Tokiko Segurtasun Batzarrak bi polizia-gorputzek jarraitu behar dituzten irizpide orokorrak finkatuko ditu; horretarako, zigor daitezkeen administrazioarekiko arau-hausteei erreparatuko zaie.

4. Nolanahi ere, Udalak, xede horrez zehaztutako koordinazio- eta lankidetza-tresnak eta –organoak erabiliz, bere eskura dituen bitarteko guztiak jarriko ditu bi polizia-gorputzen jarduera Ordenantza betetzeko orduan ahalik eta koordinazio eta eraginkortasun handienarekin egiten dela bermatzeko.

71. artikulua.- Hiri-eragileak

Udalaren enkarguz, herri-bidean zerbitzuak egiten dituzten pertsonek Ordenantza betetzen dela zaintzeko funtzioak egin ahal izango dituzte. Dagokionean Udaltzaingoari, Euskal Autonomia Poliziari, Ertzaintzari, eskatuko diote antolamendu juridikoak onartuak dizkien aginte-funtzioak betetzea.

72. artikulua.- Ordenantza betetzeko orduan herritarren lankidetza-eginbeharra

1. Sestaon dauden pertsona guztiek udal-agintariekin edo bere agenteekin lankidetzan jarduteko beharra dute herritarren bizikidetasunaren eta gizabidearen harremanak espazio publikoan kontserbatzeko.

2. Aurreko atalean xedatzen denerako, Sestaoko Udalak beharrezko bitartekoak jarriko ditu, lankidetzaren betebeharra betetzeko, edozein pertsonak udal-agintariei ezagutzen dituen gertaerak jakinarazteko, betiere herritarren bizikidetasunaren eta gizabidearen kontrakoak badira.

3. Adin txikikoen babesaren arloan indarreko legeriarekin bat, herritar guztiek agintari eta agente hurbilenei jakinarazi behar diete adin txikikoaren edozein arrisku-egoera edo babesik eza. Era berean, herritarrek adin txikikoa eskolatu gabe dagoela edo ohiz ikastetxera ez dela joaten jakinez gero, agente hurbilenei edo agintaritza eskudunari jakinaraziko diete egoera hori, neurri egokiak har ditzaten.

73. artikulua.- Bizikidetasunaren eta gizabidearen eremuetan kontrolatu, ikertu edo zigortzeko zereginak oztopatzen dituzten jokabideak

1. Herritarren bizikidetasunaren eta gizabidearen eremuetan eta antolamendu juridikoan aurrez ikusitako eskubide guztian zainduz, ez daude baimenduak hurrengo jokabideak:

a) Udalaren ikuskapen- eta kontrol-lanak ezeztatzea edo horien kontra egitea.

b) Jarduneko funtzionarioek beren funtzioak betez eskatutako informazioa errazteko edo datuak eskaintzeko orduan, uko egitea edo kontra egitea.

c) Ikuskapen-, kontrol- edo zigor-lanak betez jardunean dauden funtzionarioei informazio edo dokumentu faltsua, zehaztasunik eza duena eta osatugabea eskaintzea eta esplizituki nahiz inplizituki okerrera eramatea.

d) Udal-agintariek edo agenteek formulatutako esker edo agindu bereziak ez betetzea.

2. Zigor eta sektorearen legeria alde batera utzita, aurreko atalean deskribatutako jokabideen ondorioz arau-hauste larriak egin daitezke.

74. artikulua.- Aginte-agenteen froga-elementuak

1. Ordenantza hau aplikatuz izapidetzen diren zigor-prozeduretan, aginte-agenteek egiaztatutako gertaerak frogaren balioa dute, xede horrez aplikatutako araudiarekin bat, interesatuek aurkez ditzaketen bestelako frogak alde batera utzi gabe.

2. Izapidetzen diren zigor-espedienteetan, eta indarreko legeriarekin bat dagozkion baldintzekin, salatutako gertaeren irudiak erantsi ahal izango dira, bai argazkietan, bai filmazio digitaletan, bai bestelako bitarteko teknologikoetan; horiek formulatutako salaketan bildutako gertaerak egiaztatu ahal izango dituzte, araudi aplikagarriarekin bat. Nolanahi ere, bideokamerak erabiltzeko, legeria aplikagarrian aurrez ikusitako baimenak beharko dira. Halaber, proportzionaltasunaren printzipioarekin bat erabili beharko dira.

75. artikulua.- Herritarren salaketak

1. Edozein pertsona, ordenantza honek aurrez ikusitako betebeharrak betez, salaketak aurkez ditzake Udalari gertaera zehatza jakinarazteko, Ordenantzak xedatutakoarekiko arau-haustea bada.

2. Salaketek aurkezlearen edo aurkezleen identitatea izango dute, baita arau-haustea izan daitekeen gertaeren kontakizuna, gertaera-data eta, ahal denean, ustez arduradun diren pertsonen identifikazioa ere. Salaketetan salatutako gertaeren irudiak erantsi ahal izango dira, bai argazkia, bai filmazio digitala, bai bestelako bitarteko teknikoak, araudi aplikagarriarekin bat formulatutako salaketan bildutako gertaerak egiaztatzeko.

3. Salaketarekin batera zigor-prozedura hastea eskatzen denean, Udalak salatzaileari jakinarazi beharko dio aipatu prozeduraren hasiera ala ez eta, hala badagokio, ebazpena.

4. Salatutako arau-haustearen izaerarengatik arriskua haztatu baino lehen, izapidegileak konfidentzialak aitor ditzake salatzailearen datu pertsonalak eta administrazio-espedientea izapidetzen ari den bitartean horren anonimatua bermatuko du. Konfidentzialtasuna salatzaileak eskatzen duenean aitortuko da.

5. Salatzailea atzerritarra denean eta salaketak arau-hauste oso larriarekin zerikusia duenean, Udalak kudeaketa egokiak egin ahal izango ditu agintari eskudunen aurrean hari atzerritarrentzat indarreko legerian aurrez ikusitako onurak eta abantailak onartu eta eskaintzeko.

76. artikulua.- Gizarte-neurriak

1. Ordenantza betetzen ez duen ustezko arduraduna behartsua denean edo gizarte-laguntzarekin ala arreta mediko berezi edo premiazkoekin zerikusia duten urritasunak edo beharrak dituenean, aginte-agenteek, neurri egokiak hartzeaz gain, gizarte-zerbitzuetara edo zerbitzu medikoetara joateko aukerak jakinaraziko dizkiote. Halaber, toki zehatza adieraziko diote.

2. Bereziki larriak edo premiazkoak diren kasuetan, eta pertsonak eraginkortasunez eta ahalik eta azkarren gizarte-arreta edo arreta medikoa jasotzeko, aginte-agenteek aipatu zerbitzuek esku hartzea eska dezakete.

3. Era berean, betiere ahal denean, udal-zerbitzuak eragindako pertsonaren familiarekin harremanetan jartzen saiatuko dira espazio publikoan aurkitu ondoren, egoeraren eta gorabeheren berri emateko.

4. Izapide horiek egin bezain pronto, horiek aginte-agenteek egin badituzte, dagozkien udal-zerbitzuei berri emango diete, neurri egokiak har ditzaten eta, hala badagokie, jarraipena egin edo gaia agintaritza edo administrazio eskudunari jakinarazteko.

77. artikulua.- Arau-hauslea Sestaoko udalerriko egoiliarra ez den kasuetarako aplikatuko diren neurri bereziak

1. Arau-hausleak Sestaoko udalerriko egoiliarrak ez badira, erantzukizuna onartuz gero, Ordenantza honek aurrez ikusitakoarekin bat berehala eraginkor bihur ditzakete beren ardurak.

2. Salatutako pertsonak Sestaoko udalerriko egoiliarrak ez badira, aginte-agente salatzaileari jakinarazi eta egiaztatuko diote, jakinarazpenetarako, identifikazio pertsonala eta ohiko helbidea eta, hala badagokio, udalerrian ostatatuak dauden tokia eta helbidea. Aginte-agenteek une oro egiazta dezakete arau-hausleak emandako helbidea zuzena al den. Identifikazioa ezinezkoa izanez gero edo emandako kokapena zuzena ez balitz, aginte-agenteek, xede horrez, arau-hausleari bulego hurbilenetara hurbiltzea eska diezaiokete, Ordenantza honetan aurrez ikusitako baldintzetan eta gorabeheretan.

3. Arau-hausleak ohiko egoitza Espainiako lurraldetik kanpo egiaztatzen duenean, salaketa egiten duen agenteak zigorra berehala eraginkorra egiteko aukera eskainiko dio, 1. atalean aurrez ikusitako baldintzetan. Zigorra ez bada ordaintzen, organo eskudunak, erabaki arrazoituaren bidez, kautelazko neurri bezala berehala onartuko du zenbateko ekonomikoa sartzea eta aurrez ikusitako zigor ekonomikoaren gutxienekoa izango da. Ordenantzak gutxieneko zenbatekoa zehazten ez duenean, aplikatutako gutxieneko zenbatekoa kasu horietan gehienekoaren ehuneko hirurogeita hamabost izango da.

Behin-behineko neurria udalerrian edo dagokion beste udalerrian ostatatua dagoen helbidean premiaz jakinaraziko zaio pertsonari. Zenbateko hori sartu behar ez den kasuetan, hala badagokio, zigor-erantzukizuna izan dezakeela ohartaraziko zaio.

4. Salatutako pertsonak Sestaoko udalerriko egoiliarrak ez badira eta atzerrikoak badira, aurreko atalean deskribatutako baldintzetan zigorra ez badute ordaintzen, ebazpenaren bidez prozedura amaitzen denean, arau-haustea, arau-hauslearen identitatea eta zigorra dagokion enbaxada edo kontsulatuari jakinaraziko zaio, baita Gobernuaren Ordezkaritzari ere, ondorio egokietarako.

5. Udalak agintaritza eskudunei proposatuko dizkie indarreko araudiaren aldaketak udalerriko egoiliarrak ez diren pertsonei jarritako zigorren eraginkortasuna erraztu eta hobetzeko.

78. artikulua.- Ordenantzaren kontrako jokabideak izateagatik dagokion erantzukizuna, egileak adin txikikoak badira

1. Umeen eskubideei buruz Estatu Batuetako Hitzarmenak xedatutakoarekin bat, udal-agintarien zigor-neurri guztiek adin txikikoengan eragina badute, nagusiki, horien goi-mailako interesari erreparatuko dizkiote. Era berean, adinaren eta heldutasunaren arabera, eragiten dieten gai guztietan entzunak izateko adin txikikoen eskubidea bermatuko da. Halaber, beren iritziak kontuan hartzeko eskubidea dute.

2. Arau-hausleak adin txikikoak direnean eta umeen eta nerabeen eskubideak, garapena eta prestakuntza babesteko, diru-zigorren ordez neurri zuzentzaileak jarri ahal izango dira, hala nola prestakuntza-saioetan parte hartzea, komunitatearentzat lanak egitea edo beste edozein hiri-jardueraren mota egitea. Neurri horiek modu arrazoituan hartuko dira, arau-haustearen motaren arabera eta jokabide arau-hausleak izandako zigorrarekiko neurrizkoak izango dira. Xede horrez, gurasoen, tutoreen edo zaintzaileen iritzia eskatuko da eta loteslea izango da.

3. Adin txikikoei buruzko araudian aurrez ikusitakoa alde batera utzi gabe, gurasoak, tutoreak edo zaindariak adin txikikoen arau-haustearen ondorioz sortutako kalteez arduradun zibil ordezkatzaileak izango dira.

4. Era berean, Ordenantza honetan berariaz aurrez ikusten den kasuetan, gurasoak, tutoreak edo zaindariak adin txikikoek egindako arau-hausteen zuzeneko arduradun solidarioak izango dira, betiere, beren aldetik, dolua, errua edo axolagabekeria dagoenean, ez behatze bakuna barne.

5. Derrigorrezko oinarrizko irakaskuntzan (lehen eta bigarren hezkuntza) ikastetxeetara joatea adin txikikoen eskubidea eta eginbeharra da sei urtetik hamasei urtera bitartean.

6. Udaltzaingoak esku hartuko du adin txikikoak ikastorduetan espazio publikoetan daudenean. Xede horrez, Udaltzaingoak identifikatzea eskatuko du, ikastetxean zergatik ez dagoen (arrazoiak eta gorabeherak) aztertuko du eta etxera edo inskribatuta dagoen ikastetxera eramango du. Nolanahi ere, gurasoei, tutoreei edo zaindariei eta hezkuntza-agintari eskudunei jakinaraziko die adin txikikoa ikastetxetik kanpo aurkitu dela ikastorduetan.

7. Ordenantzak aurrez ikusitakoarekin bat, jokabide horiek ebazteko bitartekaritza-formuletara jo daitekeela alde batera utzi gabe, gurasoak, tutoreak edo zaindariak arduradun izango dira adin txikikoa herri-bidean egoteaz eta ikastetxera ez joateaz. Kasu horietan, errua edo axolagabekeria dagoenean, gurasoak, tutoreak edo zaindariak arau-hauste arina egiten ariko dira eta dagokion isunaz zigor daitezke, alde batera utzi gabe Ikastetxeetako arduradunek izan ditzaketen erantzukizunez.

8. Nolanahi ere, adin txikikoak edozein salaketa badu, zigor-espedientea irekitzen bazaio edo zigorra jarriz gero, gurasoei, tutoreei eta zaindariei jakinaraziko zaie ere bai.

9. Gurasoek, tutoreek edo zaindariek banan-banako arreta-saioetara edo prestakuntza-ikastaroetara joan beharko dute, horiek adin txikikoek egindako arau-hausteen ondorioz diru-zigorraren ordez jartzen badira.

79. artikulua.- Prebentzio-printzipioa

Udalak lehentasuna emango die espazio publikoan herritarren bizikidetasunerako eta gizabiderako arriskuak prebenitzera bideratutako udal-neurri guztiei.

80. artikulua.- Bitartekaritza

1. Sestaoko Udalak bereziki sustatuko du gatazken bitartekaritza eta ebazpen alternatiboa, oinarrizko tresna bezala gizarte kohesionatuagoa eta gatazka gutxiagorekin izateko.

Zigor-espedientea ebazteko organo eskudunak, erabaki arrazoituz eta pertsona arau-hausleak edo gizarte-zerbitzu eskudunek eskatu ondoren, zigor-prozedura bitartekaritza-sistemara berriz bidera dezake, betiere jokabide arau-hausleari laguntzeko bide hori eraginkorragoa denean.

Sestaoko Udalak bitartekariak izendatuko ditu eta hirugarren pertsona neutralen kalitatean, herritarren bizikidetasun-gatazkak ebatziko dituzte.

2. Arau-hausteak adin-txikikoek egiten dituztenean,eta umearen goi-mailako interesak babesteko, Sestaoko Udalak bitartekaritza-sistema zehaztuko du; administrazioarekiko zigor-prozedurari buruz borondatez jardungo du. Langile adituak izango dira eta ustez adin txikiko arau-hausleei, gurasoei, tutoreei eta zaindariei deituko zaie, baita, hala badagokie, Ordenantza honetan arau-hauste bezala tipifikatutako jokabideengatik eragindako biktima edo pertsonei ere.

Bitartekaritza aplikatuko da betiere adin txikikoaren gurasoek, tutoreek eta zaindariek adostutako irtenbidea onartzen badute. Irtenbidea adin txikikoaren, gurasoen, tutoreen edo zaindarien eta udal-administrazioaren artean adostu beharko da eta, hala badagokie, arau-haustearen biktimei sartuko zaie.

Bitartekaritzaren helburua adin txikiko arau-hauslea komunitateari eragindako kalteaz jakitun izatea da eta aldeen artean negoziatu ondoren, kasu bakoitzean hartu behar diren konponketa-neurriei buruz akordioa lortu nahi du.

II. KAPITULUA

ZIGOR-ERREGIMENA

81. artikulua Zigorren mailaketa

1. Ordenantza honen aurrez ikusitako zigorrak jartzeko, proportzionaltasunaren printzipioa aplikatuko da eta, nolanahi ere, hurrengo mailaketa-irizpideak kontuan hartuko dira:

a) Arau-haustearen larritasuna

b) Asmoa

c) Sortutako kalteen izaera

d) Berrerortzea

e) Errepikatzea

f) Arau-hauslearen gaitasun ekonomikoa

g) Ordenantza honek araututako baimendu gabeko merkataritza ibiltarian eskainitako ondasun edo produktuen izaera.

2. Berrerortzea gertatuko da, urtebeteko epean Ordenantza hau behin baino gehiagotan hautsi denean eta behin betiko ebazpenez arau-haustea aitortu denean. Errepikapena dago, pertsona arduradunari Ordenantza honetako arau-hausteekin zigortu zaionean edo beste zigor-prozedurak izapidetzen ari direnean Ordenantza honetan xedatutako arau-hausteengatik.

3. Isunaren zigorrak finkatzeko orduan, nolanahi ere, kontuan hartuko da zigorra puskatutako arauak ez betetzea baino abantailatsuagoa izatea araua hautsi duen pertsonarentzat.

4. Ordenantza honek aurrez ikusitakoaren arabera, diruzkoak ez diren zigorrak jartzen direnean, bai hautazkoak, bai derrigorrezkoak, edukia eta iraupena zehazteko, proportzionaltasunaren printzipioa eta aurreko paragrafoan enuntziatutako irizpideak kontuan hartuko dira.

82. artikulua.- Arau-hausteen erantzukizuna

Pertsona arau-hauslea edo arau-hausleak banatzera bideratutako ikerketa-izapideak egin ondoren, arau-haustean egin denean subjektuen partaidetza-maila ezin denean zehaztu, erantzukizuna solidarioa izango da.

83. artikulua.- Zigorrak elkartzea

1. Bi edo arau-hauste gehiagorengatik zigor-prozedura hasten denean eta horien artean kausa-efektua harremana dagoenean, bakarrik zigor handiena jarriko da.

2. Aurreko atalean aipatutako kausa-efektua harremana ez dagoenean, bi edo arau-hauste gehiagoren arduradunei arau-hauste bakoitzarengatik dagokion zigorra jarriko zaio, subjektuen, gertaeren eta oinarrien identitatea hautematen denean izan ezik. Azkeneko ustezkoan jokabidea bizien, larrien edo zorrotzen zigortzen duen erregimena aplikatuko da.

84. artikulua.- Zigorra murriztea berehala ordaintzen bada.

1. Salatutako pertsonek beren erantzukizuna onar dezakete isun-zigorrak ordainduz; zigorraren zenbatekoa gutxienera murriztuko da, ordainketa zigor-prozedura hasi baino lehen egiten bada. Ordenantzak zigorraren gutxieneko zenbatekoa finkatzen ez duenean, gehieneko zenbatekoaren ehuneko hirurogeita hamabost murriztuko da.

2. Ustezko arau-hausleek isun-zigorra ordainduz erantzukizuna onar dezakete eta karguen orrian edo prozedura laburtuetan ebazpen-proposamenean agertzen den zigorraren zenbatekoari ehuneko hogeita hamar kenduko zaio. Prozedura arruntetan, zigorraren zenbatekoaren ehuneko hogei kenduko zaio ebazpen-proposamenean agertzen denari.

3. Isun-zigorraren zenbatekoa ordainduz gero, prozedura amaitutzat joko da, dagozkion errekurtsoak jartzea alde batera utzi gabe.

85. artikulua.- Isunaren eta kalteak konpontzearen ordez komunitatearen aldeko lanak egitea

1. Arau-haustearen larritasunaren arabera, Udalak egokitzat jotzen badu, isunaren ordez prestakuntza-saioak, hiri-jarduerak edo komunitatearen aldeko besteko lanak jar ditzake, betiere ahal izanez gero.

2. Herritarren bizikidetasunari eta gizabideari buruzko prestakuntza-saioak, banan-banakoak edo kolektiboak, diru-zigorrak ordezkatuko dituzte Ordenantza honek hala aurrez ikusten dituen kasuetan. Prestakuntza-saioetara ez bada joaten, dagokion zigorra jarriko zaio, egindako arau-hausteak izandako tipifikazioaren arabera.

3. Prestakuntza-saioetan, hiri-jardueretan edo komunitatearen aldeko lanetan parte hartzeko, aldez aurretik interesatuak bere adostasuna azaldu behar du eta diru-zigorrekiko hautabidea izango da, legeak derrigorrezkoak direla zehazten ez badu.

4. Halaber, Udalak ebazpenean edo ondoren udal-jabari publikoaren ondasunekiko kalte-galerak konpontzeko zenbateko ekonomikoaren ordez espezieetan egindako bestelako konponketa baliokideak egitea erabaki dezake, hala nola prestakuntza saioetan parte hartzea, hiri-jardueretan esku hartzea edo komunitatearen aldeko lanak egitea, betiere interesatua aldez aurretik ados badago eta legeak zigor hori derrigorrez ezartzen ez duenean. Ordezkatuz gero, Udalak konponduko ditu kalteak, zigortutako pertsonaren lana, hain zuzen ere, sortutako kaltea konpontzea ez denean.

5. Ordenantza honetan aurrez ikusitakoarekin bat, bitartekaritza hautatzen denean zigor-prozedurarekiko hautabide bezala, konpontze-erabakien helburua, nagusiki, artikulu honetan aurrez ikusitako hautazko neurriak izango dira.

86. artikulua.- Zigor-prozedura

1. Atzerriko ez-egoiliarrek egindako arau-hauste arinak direnean eta Ordenantzaren baldintzetan herritarren bizikidetasunari eragiten diotenean, betiere sektorearen legeria aplikagarrian prozedura berezirik ez dagoenean, aginte-agentearen salaketarekin zigor-prozedurari ekingo zaio eta orduan bertan jakinaraziko zaio salatutako pertsonari. Salaketak gertaerak, arau-hausteak eta zigorrak, izapidegilearen identitatea, zigor-agintaritza eskuduna eta eskumen hori ematen dion araua aipatuko ditu. Halaber, salaketan azalduko da bi eguneko epean, hala badagokio, alegazioak formula daitezkeela eta defendatzeko froga-bitartekoak plantea ditzakeela. Bi eguneko epea igarotzen denean edo froga egiten denean, izapidegileak espedientea organo eskudunari pasako dio gehienez egun batean ebazteko eta dagokion zigorra arau-hausleari jakinaraziko zaio.

2. Zigor-prozedura administrazioarekiko zigor-legeria orokorrean aurrez ikusitakoa izango da, Ordenantza honek aurrez ikusten dituen salbuespenekin.

3. Udalaren Administrazioak izapidetutako zigor-prozeduraren ebazpen-proposamenak zigorra duenean eta isunaren zenbatekoarengatik edo izaerarengatik udal-aginpidekoa ez denean, Alkateak espedientea dagokion Administrazio eskudunari pasako dio proposatutako zigorra jartzeko, sektoreko legeria aplikagarriarekin bat.

4. Alkateak zigor-ahalmenaren arloan bere aginpideak eskuorde edo deskontzentra ditzake.

87. artikulua.- Delitua edo hutsa hautematea

1. Izapidegilearen iritziz, prozeduraren edozein unetan, izapidetzen ari dituen gertaerak zigorra izan dezaketen legez kanpokoak badira, organo eskudunari jakinaraziko dio ebazteko. Azkenekoak izapidegilearen iritzia arrazoizkotzat jotzen badu, gertaerak Ministerio Fiskalari jakinaraziko dizkio eta jakinarazpenari buruz egindako jardueren testimonioa eskatuko dio.

Era berean, Ministerio Fiskalari egindako jarduerei buruz jakinarazpena eskatuko zaio, administrazio-prozedurak aipatzen dituen gertaerei buruz zigor-prozesua egiten ari dela ezagutzen denean. Jakinarazpen berdina eskatuko da zigor-prozesua administrazio-prozedurak aipatzen duen gertaeren ondorioz edo emaitza bezala sortutako gertaerekin garatzen ari bada.

2. Ministerio Fiskalaren jakinarazpena jaso ondoren, zigor-prozedura ebazteko organo aginpidedunak behin betiko ebazpen judiziala izan arte etetea erabakiko du.

3. Nahiz eta administrazioarekiko zigor-prozedura eten, hartutako kautelazko neurriekin aurrera jarrai daiteke, betiere zigor-prozesuan erabakitakoekin bateragarriak badira. Ez dira bateragarriak izango, administrazioarekiko zigor-prozeduran kontuan hartutako kautelazko helburuak lortzeko kautelazko zigor-neurriak nahikoak badira.

Kautelazko neurriak mantendu edo hartzeko egintza Ministerio Fiskalari jakinaraziko zaio.

4. Nolanahi ere, behin betiko zigor-ebazpen judizialaren bidez frogatutako gertaerek garatzen ari diren zigor-prozedurekiko administrazio-organoak lotzen dituzte.

88. artikulua.- Preskripzioa eta iraungitzea

Preskripzioari eta iraungitzeari dagokionez, administrazioarekiko zigor-legeria orokorrari erreparatuko zaio, alde batera utzi gabe sektorearen legeriak xedatutakoa.

III. KAPITULUA

KALTEAK KONPONTZEA

89. artikulua.- Kalteak konpontzea

1. Ordenantza hau ez betetzeagatik jarritako zigorrek ez dute pertsona arau-hauslea sortutako kalteak eta galerak konpontzez salbuesten.

2. Aurreko atalean xedatzen denerako, hala dagokionean, udal-administrazioak derrigorrezko betetze-bidetik dagokion ordainera behartuko du.

IV. KAPITULUA

ADMINISTRAZIO-POLIZIAREN NEURRIAK

90. artikulua.- Ordenantza aplikatzeko alkatearen agindu bereziak

1. Alkateak herri-bidean izandako jokabideei eta herritarren portaerari buruz agindu berezi edo nominatiboak eta xedapen bereziak egin ditzake, herritarren bizikidetasunaren eta gizabidearen arloan arauak betearazteko.

2. Dagokion kasuan zigorra jartzea alde batera utzi gabe, Alkateak Ordenantza honetan deskribatutako jokabideak izan dituzten pertsona arduradunari edo arduradunei eska diezaieke etorkizunean antzeko jarduerak ez egitea udalerriaren barruan.

3. Artikulu honetako 1. eta 2. ataletan aipatu diren aginduak, xedapenak edo eskeak betetzen ez badira, Ordenantzak aurrez ikusitako baldintzetan zigorra jarriko zaie, desobedientziagatik zigor-prozedura hastea alde batera utzi gabe.

V. KAPITULUA

ZUZENEKO ADMINISTRAZIO-POLIZIAREN NEURRIAK

91. artikulua.- Zuzeneko administrazio-poliziaren neurriak

1. Aginte-agenteek une oro eskatuko dute Ordenantza honetan aurrez ikusitako xedapenak berehala betetzea eta legearen kontrako jokabideak sala daitezkeela alde batera utzi gabe, arauak errespetatzen ez dituzten pertsonei ahoz eska diezaiekete jarrerari edo portaerari uko egitea. Gainera, hala egiten ez badute, desobedientziagatik erantzukizun kriminala izan dezaketela ohartaraziko zaie.

2. Arau-haustearekin herritarren bizikidetasuna eta gizabidea eragozteaz gain, espazio publikoa kaltetzen denean, sortzaileei berehala konpontzea, leheneratzea edo garbitzea eskatuko zaie, hori hala izan daitekeenean.

3. Eske horiei uko egiten zaienean, artikulu honetako 1. atalak xedatutakoa alde batera utzi gabe, pertsona arau-hausleak tokitik bota daitezke, betiere proportzionaltasunaren printzipioa errespetatuz.

4. Zigor-prozedurari ekiteko, agintaritza-agenteek ustez arduraduna den pertsonari eskatuko diote identifikatzea. Edozein bitarteko erabiliz arau-haustea egin duen pertsona identifikatzea ez bada lortzen, aginte-agenteek eska diezaiokete arau-haustearen zigor-espedientea hasteko bulegoetara hurbiltzea, horiek identifikazio-eginbideak gauzatzeko bitarteko egokiak badituzte. Bakarrik xede horrez eramango zaio eta ezinbesteko denbora egongo da. Pertsona arau-hausleari laguntzeko eskearen arrazoiak jakinaraziko zaizkio.

5. Nolanahi ere, aginte-agenteen esku-hartzea edo eskea sortu duten arauen arau-haustearengatik jartzea dagokion zigorra alde batera utzita, 73. artikuluaren 1. ataleko b) eta c) hizkietan tipifikatutako oztopo-jokabideak arau-hauste independenteak dira eta 73. artikuluko 2. atalean xedatutakoarekin bat zigortuko dira, gertaerak erantzukizun kriminala sortzen duen kasuetan izan ezik. Kasu horretan Ministerio Fiskalari bidaliko zaio.

VI. KAPITULUA

BEHIN-BEHINEKO NEURRIAK

92. artikulua.- Behin-behineko neurriak

1. Zigor-espedientea hasten denean, erabaki arrazoituaren bidez, prozedura ohiz garatzeko ezinbesteko behin-behineko neurriak hartu ahal izango dira; arau-hauste berriak saihestuko dira eta jarriko den zigorra betetzen dela ziurtatuko da. Neurriak araudi orokor eta sektoreko aplikagarriak kasu bakoitzean aurrez ikusten dituenak izan daitezke eta arau-haustearen larritasun eta izaerarekiko neurrizkoak izango dira.

2. Legeak hala aurrez ikusten duenean, behin-behineko neurriak zigor-espedientea hasi baino lehen har daitezke.

93. artikulua.- Konfiskazioak

1. Ordenantza honetan berariaz hala aurrez ikusten den ustezkoez gain, aginte-agenteek, nolanahi ere, arau-haustearen tresnak eta generoa konfiska ditzakete, baita, zuzenean edo zeharka, arau-haustea egiteko erabili direnak ere. Halaber, arau-haustearen jardueraren ondorioz lortutako dirua, irabaziak edo produktuak konfiska ditzakete. Udal-zaintzapean geldituko dira zigor-prozedura izapidetzeko beharrezkoa den bitartean edo prozedurarik ez badago, konfiskazioa sortu zuten egoerek irauten duten bitartean.

2. Konfiskazioaren ondorioz sortutako gastuak gorabeheraren sortzailearen kargura izango dira, dagokion Ordenantza Fiskalak gaiari buruz xedatutakoarekin bat.

3. Ondasun suntsikorrak badira, suntsitu egingo dira edo jomuga egokia emango zaie. Konfiskatutako objektuak espedientea ebazteko zigor-organo aginpidedunaren eskura jarriko dira. Behin betiko ebazpena dagoenean eta titularrak objektua berreskuratu gabe bi hilabete igarotzen direnean, suntsitu egingo dira edo gizarte-helburuak dituzten irabazi-asmorik gabeko erakundeei doan entregatuko zaizkie.

VII. KAPITULUA

DERRIGORREZ BETETZEKO NEURRIAK

94. artikulua.- Behartzeko isunak

Ebazpenak derrigorrez betetzeko, Udalak behartzeko isunak jar ditzake, sektorearen legeriak xedatutakoarekin bat.

BEHIN-BEHINEKO XEDAPENA

Bakarra.- Ordenantza hau indarrean sartu baino lehen egindako arau-hausteengatik hasitako espedienteak, pertsona inputatuari kaltetzen ez diotenean, arau-haustea egin zenean indarrean zegoen zigor-erregimenaren bidez arautuko dira.

INDARGABETZEKO XEDAPENAK

Bakarra.- Sestaoko Udal Ordenantzetan dauden xedapen guztiak indargabetuak gelditzen dira, Ordenantza honi kontra egiten badiote edo kontraesanean sartzen badira.

AZKEN XEDAPENAK

Lehenengoa.- Ordenantza hedatzea

1. Ordenantza hau onartzen den unean, Udalak edizio bat egingo du bereziki prestatua udalerriko puntu desberdinetan (Herritarrei Arreta Eskaintzeko Bulegoetan, hiri-zentroetan, ikastetxeetan, metroan eta trenbidean, plazetan eta azoketan, turismo- eta informazio-bulegoetan, hoteletan, pentsioetan eta establezimendu publikoetan, auzo-elkarteetan eta herri-erakundeetan, besteak beste) zabalki banatzeko.

2. Era berean, Ordenantza hau indarrean sartzen den unetik hiru hilabeteko epean, Sestaon gizabideari eta herritarren bizikidetasunari buruzko gida argitaratu eta banatuko da. Gida horretan legez kanpoko jokabideak eta bakoitzari dagozkion zigorrak identifikatuko dira, indarreko udal-ordenantzak kontuan hartuta.

Bigarrena.- Indarrean sartzea

7/1985 Legeak, apirilaren 2koak, Tokiko Jardunbidearen Oinarriei buruzkoak, 70.2. eta 65.2. artikuluetan aurrez ikusitakoekin bat, aipatu Ordenantza testu osoa “Bizkaiko Probintziako Aldizkari Ofizialean” argitaratzen denean eta 15 egun igarotzen direnean sartuko da indarrean. Horretarako, aldez aurretik Udalbatza Osoak onartu behar du eta aldatzea edo indargabetzea erabakitzen ez den bitartean izango da indarrean.

Aurreko paragrafoan aurrez ikusitakoa moldatzeko, Ordenantza honetan jada aipatutako hamabost (15) egunak igarotzen diren unetik zenbatzen hasita, lehenengo sei hilabeteetan hutsegite arin bezala tipifikatutako jokabideetarako xedatutako zigorren aplikazioa eten egingo da eta horien ordez espedientearen ebazpenean ohartarazpenak egingo dira, betiere aipatu jokabidea behin eta berriz egin ez bada edo goi-mailako xedapenetan berariaz arautuak eta zigortuak ez badaude.